Mikiel l-Arkanġlu

Lejn tmiem ix-xahar ta’ Settembru, sewwasew fid-29 tax-xahar,  il-Knisja tiċċelebra l-festa ta’ tliet Arkanġli, Mikiel, Rafel u Gabrijel. Aktarx li l-aktar familjari magħna huwa Mikiel, mhux għax l-oħrajn ma nafuhomx (spejalment Gabrijel f’Ħal Balzan u Ħal Tarxien). L-isem Mikiel ġej mil-Lhudi li jfisser “Min hu bħal Alla?” u ħa ismu mill-istorja ta’ meta huwa keċċa lil Satana mill-ġenna wara li dan tal-aħħar ħadha kontra Alla u Mikiel allura ddefenda lill-Ħallieq u ġie mogħti l-isem ta’ “Min Hu bħal Alla?”. Dan il-qaddis huwa meqjum mill-Knisja kollha, kemm dik Rumana kif ukoll dik Ortodossa u saħansitra dik Protestanta u dik Luterana. Mikiel l-Arkanġlu huwa wkoll meqjum mill-Musulmani. Jekk aħna nsejħu lil dan il-qaddis bħala San Mikiel Arkanġlu, l-Ortodossi jsejħulu San Mikiel it-Taksjark, li tfisser brigadier tal-armata, minħabba l-ġlieda qaddia tiegħu ma’ Satana.  

Fit-Testment il-Qadim, jiġifieri il-kotba tal-Bibbja  aċċettati anke mil-Lhud, niltaqgħu ma’ San Mikiel tliet darbiet fil-Ktieb tal-Profeta Danjel. Dan il-profeta jirrakkonta l-viżjoni li kellu waqt iż-żmien li huwa kien sajjem u jintroduċi lilu nnifsu bħala Mikiel il-protattur ta’ Iżrael, Mikiel  li għandu jerġa’ lura fid-dinja fl-aħħar taż-żminijiet. Fit-testment il-Ġdid, allura fil-parti tal-Bibbja Kristjana, fl-aħħar ktieb, dak imsejjaħ Apokalissi ta’ San Ġwann, insibu l-ġlieda bejn Mikiel u Satana. Araw id-dettal li jagħtina l-kittieb dwar dan il-fatt: “Imbagħad qamet gwerra fis-sema: Mikiel u l-anġli tiegħu jitqabdu mad-Dragun. U d-Dragun u l-anġli tiegħu tqabdu, iżda ma kellhomx ħila jegħlbu, u ma kienx hemm iżjed post għalihom fis-sema. U kien imwaddab id-Dragun il-kbir, is-Serp tal-qedem, li hu msejjaħ id-Demonju u x-Xitan, il-qarrieq tad-dinja kollha, kien imwaddab għal fuq l-art, u miegħu kienu mwaddba l-anġli tiegħu.” [Apk:12:7-9] Fl-ittra ta’ Ġuda wkoll insibu dan il-fatt irrakkuntat fejn l-isem ta’ Mikiel jissemma bħala Arkanġlu [1:9]. Fl-ewwel ittra ta’ San Pawl lit-Tessalonkin jissemma’ dak li jgħid il-Profeta Danjel fil-ktieb tiegħu. Hawnhekk San Pawl ma jsemmix isem l-arkanġlu iżda jgħid li Alla jiġi miegħu. [4:16].

Fi-Kuran jissemmew żewġ Arkanġli, Mikiel u Gabrijel.Mikiel jissemma darba biss f’ Sura 2:98 “Kull min hu għadu ta’ Alla, tal-anġli tiegħu, tal-appostli tiegħu u Gabrijel u Mikiel, Alla jkun ukoll għadu ta’ min ma jemminx.” Hemm min jaħseb wieħed mit-tliet anġli li żaru lil Abraham f’Sura 11, vers 69 huwa Mikiel imma hawn ma jissemma l-ebda isem.

B’dan kollu qed naraw it-tixrid tad-devozzjoni lejn dan l-arkanġlu. Il-bniedem li jemmen fehem li hemm qawwa tajba li tissielet il-qawwa ħażina u għalhekk iżomm lil San Mikiel bħala difensur tiegħu kontra l-qawwa tal-ħażen.

Fit-13 ta’ Ottubru 1884 il-Papa Ljun XIII kellu dehra. Hekk kif temm il-quddiesa fil-kappella privata tiegħu ġewwa l-Vatikan, huwa waqaf għal madwar għaxar minuti. Fil-kappella kien hemm xi kardinali u membri oħra tal-Vatikan. Hekk kif il-papa xwejjaħ mar fl-uffiċċju tiegħu huwa kiteb it-talba lil San Mikiel u talab li din it-talba tibda’ tingħad fil-quddies kollu. Meta staqsewh x’kien ġara wara l-quddiesa u għalfejn waqaf, hu qalilhom li sema’ bħal taħdita bejn Qawwa tajba u Satana u għalhekk kiteb it-talba għax kien hemm bżonn ħafna talb lil dan l-Arkanġlu. Fl-24 ta’ April 1994 waqt l-Angelus, il-Papa San Ġwanni Pawlu II qal li t-talba lil San Mikiel għandha terġa’ tibda’ tingħad spiss mill-Insara kollha.

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f' Il-Mument -  23 ta' Settembru 2018

Anġli

Fi żmien il-festi tal-bliet u l-irħula tagħna spiss naraw statwi ta’ anġli fuq xi pedestall isebbħu t-toroq tagħna u jagħtu bixra festiva lill-ambjent Malti. Imdorijin bl-anġli tal-festa, imma kemm nafu fuqhom sewwasew?

F’bosta tradizzjonijiet reliġjużi, l-anġlu huwa ħolqien spiritwali li xogħlu huwa li jaqdi lil Alla jew lill-allat kif ukoll jista’ jkun għas-servizz tal-bniedem tul il-mixja spiritwali tiegħu f’din id-dinja. Ir-reliġjonijiet kbar kollha, dawk li jemmnu f’Alla wieħed, jemmnu fl-eżistenża ta’ dawn l-ispirti. Għalhekk insibuhom fit-tradizzjoni Lhudija, Nisranija, kemm kattolika, Ortodossa kif ukoll Protestanta u jemmnu fihom ukoll il-Musulmani. Ladarba dawn jemmnu f’dawn l-ispirti qaddisa li qegħdin hemm biex jaqdu lill-ħallieq, jeżisti wkoll it-twemmin dwar dawk l-anġli li rribellaw u spiċċaw imkeċċijin mis-saltna u qegħdin taħt it-tmexxija ta’ Satana.

Anġeloloġija

L-istudju dwar l-anġli jissejjaħ anġeloloġija. F’dan l-istudju nsibu li kull anġlu huwa keatura spiritwali ta’ razza unika. Jiġifieri kull anġlu huwa razza għalih u b’hekk ma jistax jimmultiplika – sewwasew kif qattus u kelb ma jistgħux jipproduċu flimkien għax huma żewġ razez differenti minkejja li t-tnejn li huma jaqgħu taħt il-klassi ta’ annimali. San Tumas ta’ Akwinu fis-Summa Teoloġika jagħtina l-ġerarkija ta’ dawn l-anġli. Fuq nett insibu s-Serafini, il-Kerubini u t-Troni. Warajhom insibu lill-Ħakmiet li San Tumas isejjaħ: Dominazzjoni, Virtù u Setgħat li l-istess qaddis jaħti l-isem ta’ Potestà. Fl-aħħar faxxa nsibu l-Prinċipati, l-Arkanġli u l-Anġli.

Fuq l-istess linja nsibu l-istudju ta’ dawk l-anġli ribelli li tkeċċew mill-ġenna. Dan l-istudju jissejjaħ Demonoloġija. Dan l-istudju nsibuh sew fost l-Insara kif ukoll fost dawk ta’ fidi Lhudija. Min jistudja dan il-qasam ma jfissirx li jkun imsieħeb max-xitan, anzi huwa studju importanti għal-linji gwida tal-Knisja.

Arkanġli

Mal-gradi ta’ fuq nett ftit li xejn għandna familjarità aħna l-bnedmin. Nafu b’xi każi fejn dehru xi serafini, bħal meta San Franġisk irċieva l-pjaġi ġewwa La Verna meta Kristu deherlu bħala serafin, iżda l-aktar li aħna familjai magħhom huma l-Arkanġli. It-tradizzjoni tgħidilna li dawn huma seba’: Mikiel, Gabrijel, Rafel, Urjel, Barakiel, Jeħudjel u Sealtjel. Minn dawn ukoll hemm l-aħħar erba’ li ftit li xejn nafu dwarhom. L-ewwel tlieta nafuhom aktar. 

Mikiel li ismu jfisser: Min hu bħal Alla, insibuh imsemmi b’ismu fl-Ittra ta’ Ġuda [Ġud:1:9]. Huwa dak li ħadha kontra l-anġli ribelli u rebħilhom. Gabrijel ifisser Il-qawwa ta’ Alla. Lil dan l-Arkanġlu nsibuh fil-ktieb tat-Testment il-Qadim ta’ Danjel [Dan:8:16]. Rafel ifisser Alla jfejjaq. Fil-ktieb ta’ Tobit niltaqgħu ma’ dan l-arkanġlu bosta drabi, għalkemm huwa msejjaħ biss anġlu u mhux arkanġlu.

Il-kostodju

It-twemmin tagħna wkoll jgħallimna li kull wieħed u waħda minna għandu Anġlu kustodju, anġlu li Alla jagħti lil kull bniedem biex jigwidah, jieħu ħsiebu u jbegħdu mill-perikli. Dwar dawn l-anġli l-Insara Protestanti ma tantx jaqblu minkejja li ma jinnegawhomx. Santa Ġemma Galgani, il-qaddisa mistika minn Capannori fit-Toscana, tgħid li kienet titkellem mal-anġlu kustodju tagħha. Qaddisin oħra kellhom kuntatt mal-anġlu kustodju tagħhom b’xi mod jew ieħor. Fost dawn hemm San Pietru, San Tumas ta’ Akwinu, San Franġisk ta’ Assisi, San Franġisk ta’ Sales, Santa Franġiska Romana u San Piju ta’ Pietralcina.

Hemm bosta aktar x’wieħed iżid dwar dawn il-ħlejjaq spiritwali, imma hawn tajna ħarsa ħafifa dwarhom.

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f'Il-Mument - 19 ta' Awwissu 2018