Familja

F’dan l-aħħar Ħadd tas-sena, il-Knisja qegħda tiċċelebra l-festa tal-Familja Mqaddsa ta’ Nazzaret magħmula minn Ġużeppi, Marija u Ġesù. Din il-familja tiġi proġettata bħala mudell għall-familji kollha Nsara, anzi mhux dawn biss imma għal kull familja fid-dinja.

Mill-Evanġelji

Ftit li xejn nafu dwar din il-familja u l-ftit li nafu nafuh mill-Evanġelji. Nafu li kienet familjaosservanti tal-liġi Lhudija billi naqraw il-fatt tal-preżentazzjoni ta’ Ġesù fit-tempju. Nafu li din il-familja kellha taħrab minn pajjiżha, titlaq darha u tmur tistkenn ġewwa l-art tal-Eġittu minħabba li r-re Erodi ried joqtol lil Ġesù. Nafu li din il-familja reġgħet lura lejn artha wara l-mewt ta’ dan is-Sultan li kien ordna l-qtil tat-trabi subien kollha minn sentejn ’l isfel li kien hemm fir-raħal ta’ Betlem. Nafu wkoll li Ġużeppi kellu s-sengħa ta’ mastrudaxxa. Nafu li meta Ġesù kellu madwar tnax-il sena din il-familja kienet marret lura lejn darha għaliex ta’ dik l-età t-tfajjel intilef fit-tempju ta’ Ġerusalemm. Mill-bqija dak li ngħidu dwar din il-familja hu kollu meħud minn kitbiet li ma jagħmlux parti mill-Bibbja jew minn xi presuppożizzjonijiet oħra.

Għaqda

Il-familja li tagħha qegħdin  nagħmlu festa llum hija magħquda minn Ġesù. Huwa Ġesù li għaqqad lil Marija u lil Ġużeppi flimkien. Għalhekk din il-familja tiġi preżentata bħala mudell għal kull familja oħra għaliex Ġesù jista’ jgħaqqad kull familja. Parir li nħobb nagħti jiena waqt li kun qed nipprietka f’xi quddiesa ta’ tieġ huwa biex il-koppja żżomm f’moħħha l-familja mqaddsa u tagħmel bħalha; ma ddaħħal lil ħadd bejn il-koppja ħlief lil Ġesù.

X’inhi familja?

Il-kunċett ta’ familja llum il-ġurnata huwa vast aktar milli kien xi snin ilu. Sa ftit snin ilu meta konna nsemmu familja konna naħsbu fir-raġel flimkien ma’ martu u wliedhom. Imma jekk nieqfu sa hawn biss inkunu qed neskludu bosta realtajiet oħrajn. Jekk koppja ma jkolliex tfal allura ma tistax tissejjaħ familja? Jekk parti mill-koppja tiġi nieqsa, allura l-familja tintemm għal kollox? Jekk aħwa baqgħu d-dar u ma żżewġux ma jistgħux jgħidu li jgħixu fi ħdan familja? U kemm sitwazzjonijiet oħra niltaqgħu magħhom illum?  Illum il-kunċett ta’ familja twessa’ ħafna aktar milli kien qabel anke b’introduzzjonijiet ta’ liġijiet ċivili li jirregolaw sitwazzjonijiet li qabel lanqas biss konna noħolmuhom. Ma nistgħux naċċettaw dak biss li naqblu miegħu aħna, ikollna nżommu saqajna mal-art, ma ndaħħlux rasna fir-ramel u naraw ir-realtajiet anke ġodda li sirna nsibu fejn tidħol il-familja.

Familja hija l-post fejn tħossok milqugħ, aċċettat u maħbub. Jekk jiena ngħix f’komunità u nħossni milqugħ, aċċettat u maħbub allura nkun nista’ ngħid li ngħix f’familja, jekk din il-komunità ma nħossiex taċċettani, la tilqa’ u lanqas tappoġġja l-ideat tiegħi u ma turinix imħabba, allura ma nkun nista’ ngħid qatt li nkun qed ngħix f’familja. Il-familja hija l-bejta li fiha nħossni komdu.

Hi liema kwalità hi l-familja tiegħek, illum qed jiġi preżentat mudell għalik, il-famija ta’ Nazzaret, familja ta’ ħaddiem tal-id, mhux fqar imma lanqas xi sinjuruni. Ħaddiem tas-sengħa bħalma kien San Ġużepp kien meqjus li jista’ jżomm familja fit-triq tan-nofs, bogħod mill-faqar bla ħafna lussu żejjed. Din hija familja li tgħallimna minkejja li ftit li xejn nafu dwarha.

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f'Il-Mument - 30 ta' Diċembru 2018

Ir-Reliġjon: tgħaqqad jew tifred?

Wara li l-grupp leġġendarju The Beatles sfaxxa, il-membri ta’ dan il-grupp baqgħu popolari u baqgħu attivi fil-qasam mużikali. Forsi l-aktar wieħed mill-erba’ membri li baqa’ popolari kien John Lennon. Fl-1971 Lenon ħareġ id-diska “Imagine”. F’ din id-diska l-awtur jipprova jpinġi dinja fejn ma teżisti l-ebda firda, fejn in-nies kollha tad-dinja jgħixu fis-sliem bejniethom, fejn ma hemmx fruntieri ta’ ċittadinanza, kulur, qagħda soċjali jew twemmin. Lennon stess stqarr f’ din id-diska stess li hemm min jaħseb li qiegħed joħlom.

Bla twemmin

Kemm tabilħaqq nistgħu ngħixu f’ dinja fejn ma jkun jeżisti l-ebda twemmin? Il-bniedem fin-natura tiegħu huwa spiritwali. Minn skavi li l-bniedem modern sab, sar jaf kif kien jgħix il-bniedem pre-storiku. Sibna li l-bniedem dejjem kellu kilba għal-ispiritwalità u għalhekk dejjem fittex dak li hemm il fuq minnu. B’ hekk twieldu r-reliġjonijiet. Il-bniedem fittex dejjem dak l-essere suprem li huwa aqwa minnu. Dan l-essere suprem, aħna nsejħulu Alla, ħaddieħor isejjaħlu xi ħaġa oħra imma huwa dak l-essere li l-bnedmin kollha jħossu li hemm fuqhom.

Għalhekk dlonk naraw li l-bniedem ma jistax jgħaddi bla twemmin. Xi wħud li jiċħdu l-fidi tagħhom u jgħidu li ma jemmnu f’ xejn, bosta drabi jagħmlu għadd ta’ kontradizzjonijiet. Wieħed li ma baqgħax jemmen f’ Alla,u ddikjara li ma jemmen f’ xejn aktar, beda jġorr speċi ta’ midalja tal-ħġieġ marbuta ma’ lazz, imdendla ma’ għonqu biex skont hu tbiegħdu mir-riżq ħażin u ġġiblu l-fortuna. Kif jista’ jkun bniedem bħal dan jgħid li ma jemmen f’ xejn? Bniedem bħal dan jemmen f’ alla li dendel ma’ għonqu.

Il-qrun

Dan ifakkarni meta dahri spis skonna naraw xi qrun ta’ barri mdendel f’ xi razzett jew f’ xi bitħa ta’ dar. Konna nemmnu li dan il-qarn seta’ jbiegħdna mill-għajn. Dan ukoll huwa twemmin popolari li min jaf fejn huma l-għeruq tiegħu. Din tal-qrun ma hijiex xi ħaġa tagħna l-Maltin biss għaliex anke t-Taljani spiss jagħmlu forma ta’ qrun bis-swaba ta’ jdejhom biex skont huma jinħelsu mill-mal occhio.

Dan huwa twemmin li nsibu f’ kull poplu u ġens, min f’ forma u min oħra. Allura jkollna ngħidu li bniedem bla twemmin ma jistax jinstab għax kulħadd għandu xi forma jew oħra ta’ alla għalih. Min jipprova jgħid bil-kontra jkun qiegħed jinsa dan l-element importanti fin-natura tal-bniedem, ikun qed jinsa li l-bniedem fin-natura tiegħu huwa spiritwali.

Twemmin tal-massa

Maż-żmien it-twemmin beda jkun organizzat u żviluppaw ir-reliġjonijiet. Illum insibu li l-akbar  reliġjonijiet huma: Il-Kristjaneżmu, fid-diversi friegħi tiegħu. L-Islam, f’ kull tip tiegħu, il-Ħinduiżmu u l-Buddiżmu. Kull forma ta’ reliġjon għaqqdet lil dawk li kienu jħaddnu l-istess twemmin.

Iżda dak li suppost jgħaqqadna bosta drabi kien l-okkażjoni li jifridna. L-istorja tgħallimna li kien hemm bosta battalji, ġliediet u gwerer hekk imsejħina “qaddisa”. Dawn jissejħu hekk sempliċiment għaliex saru f’ isem xi twemmin, għalkemm l-iskop aħħari aktarx li dejjem kien il-ħtif ta’ xi art, il-konkwista tal-ġid ta’ xi poplu li jinzerta ma jkollux it-twemmin ta’ xi qawwa akbar minnu.

Ma jfissirx li kollox huwa ħażin bejn dawn ir-reliġjonijiet. Illum daħlet sewwa fosta l-idea tal-ekumeniżmu. Bosta minna niftakru l-laqgħa li kienet saret ġewwa Assisi f’ Ottubru tal-1986. Kienet laqgħa bejn il-mexxejja tar-reliġjonijiet tad-dinja.Dakinhar kien hemm preżenti il-Papa San Ġwanni Pawlu II.  Laqgħa oħra bħal din saret fl-2011, ġewwa Assisi wkoll, u fiha kien attenda il-Papa Benedettu XVI. L-għan ewlieni ta’dawn il-laqgħat huwa s-sliem bejn il-popli kollha tad-dinja. Dlonk naraw ix-xebħ bejn il-ħsieb ta’ John Lennon u l-iskop tal-laqgħat ekumeniċi.

Fuq skala iżgħar

Il-fridiet ma jeżistux biss bejn ir-reliġjonijiet iżda anke bejn membri tal-istess twemmin. Ma mmorrux il bogħod imma nibqgħu Malta. Kemm piki, tgħajjir, insulti u ġlied ġieli jinqala’ bejn membri ta’ partiti ta’ festi rivali. Il-qaddisin tagħna suppost jgħaqqduna imma ġieli jintużaw biex jifirdu. Grupp fi ħdan parroċċa Maltija kiteb messaġġ fuq il-media soċjali biex jawgura l-festa t-tajba lill-parruċċani tal-parroċċa l-oħra li hemm fl-istess raħal. Imma f’ dan il-messaġġ isem il-qaddis tal-parroċċa l-oħra qatt ma ssemma. Ftakart fil-bojkott li kellu isem Eddie Fenech Adami fuq il-mezzi tax-xandir fis-snin 80! Messaġġ bħal dan huwa kosmetiku u juri li fil-qiegħ ta’ qalb dak li jkun mhux tassew ikun hemm xewqa ta’ festa tajba. Każi bħal dawn aktar jifirdu milli jqarrbuna lejn xulxin.

Lennon qal li joħlom li l-popli kollha jgħixu fis-sliem. Oħlom oħlom Ġann! Mhux għax ma nixtieqx jien ukoll li jkun hawn il-paċi fid-dinja kollha, imma jien forsi realistiku ftit aktar minn Lennon. Nerġa’ nistaqsi: ir-reliġjon tgħaqqad jew tifred? Tista’ tgħaqqad u tista’ tifred,  jalla dejjem tgħaqqad!

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon, 23 ta' Mejju, 2015