Isqof

 

Bħal kull għaqda jew istituzzjoni li teżisti, il-Knisja għandha wkoll il-ġerarkija tagħha. Bħalma d-dinja hija maqsuma f’pajjiżi, hekk ukoll il-knisja hija maqsuma f’partijiet jew nistgħu nsejħulhom żoni. Kull żona, li tissejjaħ Djoċesi, tkun immexxija minn isqof. Illum nixtieq ngħidilkom xi ħwejjeġ interessanti marbutin mal-isqof.

L-isqof huwa r-responsabbli jew kif spiss jissejjaħ “ir-ragħaj” ta’ djoċesi f’xi Knejjes Kristjani bħalma huma l-Knisja Kattolika, dik Ortodossa kif ukoll dik Anglikana. Fil-Knejjes kollha li jemmnu fl-episkopat storiku, l-isqof huwa meqjus bħala s-suċċessur tal-appostli. Minkejja li aħna l-Maltin insejħulu “Isqof”, għal dak kollu marbut miegħu nużaw il-kelma li għandha għeruq Griegi. Aħna ngħidu “Episkopat” għaż-żmien li jdum imexxi l-isqof. Pereżempju ngħidu: Dan il-Millenju Malta diġà rat l-Episkopat ta’ Ġużeppi Mecieca, Pawlu Cremona u Charles Scicluna. Nistgħu wkoll nirreferu għall-palazz tal-isqof bħala l-Palazz Episkopali. Il-kelma ġejja mill-Grieg επίσκοπος (epìscopos), li tfisser “dak li jħares”, “sorveljant”. Fil-Greċja tal-qedem dan it-terminu kien użat biex jindika kap ta’ skola filosofika jew direttur ta’ akkademja, peress li dawn ħafna drabi kellhom funzjoniji ta’ sorveljanza.

Suċċessjoni Appostolika

Aħna ngħidu li l-isqof huwa suċċessur tal-appostli jew inkella li għandu s-suċċessjoni appostolika. Imma xi jfisser sewwa dan il-kliem?

Kull isqof biex ikun ikkonsagrat irid ikun “midluk” isqof minn tliet isqfijiet oħra, wieħed prinċipali u tnejn oħra assistenti. Din ir-regola ma tgħoddx kemm-il darba isqof ikun ikkonsagrat mill-Papa. F’dan il-każ ma jkunx hemm il-ħtieġa li jkunu tliet isqfijiet imma l-Papa jista’ jikkonsagra isqof waħdu. Issa dawn l-isqfijiet li jkunu qed jikkonsagraw isqof ġdid, kienu xi darba huma wkoll ikkonsagratri minn isqfijiet oħra li dawn ukoll kienu kkonsagrarti minn oħrajn. Wieħed wara l-ieħor dawn l-isfijiet jibqgħu sejrin sa żmien l-appostli, isqof jikkonsagra lil ieħor. Din hija li tfisser is-suċċessjoni appostolika, li l-konsagrazzjoni ta’ dan l-isqof hija ħolqa f’katina li bdiet mill-appostli u baqħet ma nqatgħet qatt.

L-isqfijiet ta’ Malta

La qed isemmu s-suċċesjoni appostolika tajjeb naraw ftit l-isqfijiet ta’ pajjiżna minn min kienu kkonsagrati. Ser insemmu biss il-konsagrant prinċipali (tinsewx li għidna li jridu jkunu tlieta, wieħed prinċipali u żewġ assistenti)

Mons. Charles Scicluna kien ikkonsagrat isqof minn Monsinjur Pawlu Cremona u dan minn Monsinjur Ġużeppi Mercieca. Il-konsagratur prinċipali ta’ Mons. Mercieca kien l-Arċisqof Mikiel Gonzi u dan kien ikkonsagrah l-Arċisqof Mauro Caruana li kien ikkonsagrat mill-Kardinal Rafael Merry del Val. Il-katina tibqa’ sejra sal-appostli imma nieqfu hawn. Tajjeb ngħidu wkoll li Monsinjur Scicluna kien l-isqof prinċipali fil-konsagrazzjoni ta’ Mons. Joseph Galea Curmi, mela fil-katina, wara Mons Scicluna nsibu lil Mons Galea Curmi.

Mons. Anton Teuma kien ikkonsagrat mill-Kardinal Mario Grech u dan kien midluk isqof minn Mons Nikol Cauchi. Lil Cauchi kien nikkonsagrah l-Arċisqof Amerikan Mons. Martin John O'Connor.

Maltin

Minkejja li f’Malta għandna żewġ djoċesijiet, bosta Maltin oħra qed iservu ta’ isqfijiet lil hinn minn xtutna. Nibda billi nsemmi l-Isqof Mons Ġorġ Frendo. Dan kien ikkonsagrat isqof minn Mons Rrok Kola Mirdita ta’ Tirana l-Albanija li kien midluk isqof mill-Papa qaddis, Ġwanni Pawlu II. Mons. Antoine Camilleri u Mons Alfred Xuereb kienu ordnati isqfijiet minn Papa Franġisku. Ma’ dawn hemm lista oħra ta’ Maltin li qed iservu bħala isqfijiet madwar id-dinja, biex ngħidu d-dritt; fil-ħames kontinenti, bħall-Isqfijiet Cefai fil-Perù, Alessandro fil-Kenja, Bonello fil-Ħonduras, Bugeja fil-Libja, Costa fil-Brażil, Zammit f’Ġibiltà, Baldacchini fl-Istati Uniti, Spiteri fil-Libanu u Gauci l-Awstralja. Ma’ dawn hemm l-Isqof Darmanin li huwa rtitat.  

Mhux isem wieħed

Minkejja li s-sagrament tal-Ordni Sagri huwa wieħed li jinqasam fi tlieta, Djakonat, Presbiterat u Episkopat, mhux l-isqfijiet kollha jissejjħu l-istess. F’ċerti djoċesijiet antiki u ta’ ċerta importanza nsibu lil dak li jissejjaħ Patrijarka. Insibu l-Patrijarki tal-Orjent, bħal ta’ Ġerusalemm, kif ukoll dawk tal-Oċċident bħal dak ta’ Venezja jew ta’ Milan. Imbagħad insibu l-Arċisqof u fost dawn insibu l-Arċisqof Metropolita. Il-mexxej tad-djoċesi ta’ Malta huwa Arċisqof Metropolita. Metropoliota huwa l-isqof li jieħu ħsieb provinċja ekkleżjastika. Arċisqof Metropolita minbarra li jkollu s-setgħa fuq id-djoċesi tiegħu, li tissejjaħ Arċidjoċesi, jkollu wkoll sa ċertu punt taħt il-ħarsien tiegħu id-djoċesijiet l-oħra tal-provinċja. Arċisqof aktarx ikun il-mexxej ta’ djoċesi li jkollha ċertu prestiġju. Djoċesi li taqa’ taħt arċidjoċesi tissejjaħ djoċesi suffreġġjanti.

Isqof Ko-adjutur huwa isqof awżiljari fi djoċesi bi dritt li jieħu post l-isqof ladarba dan iwarrab jew imut. Mhux kull isqof awżiljarju huwa Ko-adjutur. Isqof titulari huwa dak li jingħata titlu ta’ mexxej ta’ djoċesi li tkun spiċċat imma nżamm it-titlu tagħha.  Pereżempju l-Isqof Awżiljaru ta’ Malta, Mons. Galea Curmi huwa Isqof Titulari ta’ Cebarades, djoċesi li llum ma għadiex teżisti li kienet testendi mit-Tuneżija sax-xatt tal-Libja.

Ilum tajna ħarsa ħafifa dwar persuna li minkejja li nisimgħu dwarha spiss, jew narawha sikwiet, ftit li xejn inkunu nafu dwar ir-rwol tagħha.

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f'In-Nazzjon - 17 ta' Lulju 2021 

Il-libertà kontra l-intolleranza

Bil-kelma libertà nifhmu l-qagħda ta’ dak li jkun fejn jista’ jaħseb, jiddeċiedi, jesprimi ruħu u jaġixxi skont dak li jħoss, skont il-volontà tiegħu. Dan it-tali jista’ jagħżel hu stess azzjoni li jwettaq wara li jkun ra l-għażla sħiħa ta’ pożizzjonijiet qabel jieħu d-deċizzjoni.

Fil-filosofija l-libertà tinvolvi r-rieda ħielsa imqabbla mad-determinazzjoni ta’ dak li jkun. Fil-politika l-istess kunċett ifisser il-ħelsien politiku u soċjali taċ-ċittadini kollha. Fit-teoloġija libertà tfisser ħelsien mir-rabta tad-dnub. Libertà hija totalment differenti minn libertinaġġ. Il-libertà għandha l-limiti tagħha, wieħed jista’ jagħmel li jrid meta jkun liberu iżda hemm limiti ta’ x’ jista’ jagħmel, allura ngħidu li bniedem liberu jista’ jagħmel li jrid sakemm ma jiksirx il-liġi. Meta tinkiser il-liġi dak li jkun ma jkunx qiegħed jaġixxi b’ mod liberu imma jkun qiegħed jabbuża u jidħol fil-kamp tal-libertinaġġ.

Meta nitkellmu dwar dan is-suġġett jinfetħulna bosta bibien quddiemna. Hemm bosta tipi ta’ libertajiet.

Morali

Libertà morali hija dik il-libertà li tħallini niddeċiedi etikament x’ inhu tajjeb, x’ jixraq u x’ inhu sew fil-komportament tiegħi. Il-morali għadha żewġ kurrenti fundamentali, dik reliġjuża u dik lajka. Il-morali reliġjuża hija dik il-ħajja skont kif irid Alla filwaqt li l-morali lajka tgħidilna li anke mingħajr Alla, hemm ħwejjeġ li ma jistgħux isiru u għalhekk huma moralment ħżiena. Biex nagħtu eżempju wieħed; Alla ta l-kmandament: La toqtolx. Dan il-kmandament anke f’ morali mhux reliġjuża, anke f’ morali fejn Alla jitħalla barra, xorta għandu jiġi irrispettat u għalhekk min joqtol ikun qed imur kontra l-morali u  mhux kontra l-libertà. Libertà morali hija libertà fil-limiti ta’ liġi.

Politika

Libertà oħra hija dik politika. Libertà politika hija għadd ta’ liġijiet li jiggarantixxu l-ħelsien taċ-ċittadin, jiggarantixxu pajjiż mhux opress mill-ħakkiema, pajjiż mhux totalitarju fejn ikunu jeżistu gvern u oppożizzjoni, fejn isiru elezzjonijiet kull tant snin biex il-maġġoranza tagħżel lil min imexxiha. Fejn jonqos xi wieħed minn dawn ir-rekwiżiti tintilef il-libertà politika. Rigward l-individwu nistgħu ngħidu li l-libertà politika tiggarantilu li huwa jkun jista’ jagħżel liema twemmin politiku jħaddan. L-individwu jkun jista’ jagħżel hu sakemm il-pajjiż iħalli l-għażla ta’ kurrenti politiċi. Ġieli smajna b’ libertà politika fażulla, fejn ikollok aktar minn partit wieħed iżda d-differenza waħdanijia bejniethom ikun biss l-isem. F’ dawn il-każi ma jkunx hemm libertà politika.

Reliġjuża

Libertà reliġjuża hija dik il-libertà li bniedem jista’ jemmen dak li jrid. Meta ngħidu l-kliem ‘dak li jrid’ dejjem inkunu qegħdin nifhmu li l-parametri tal-liġi ma jinqabżux. Bniedem liberu jista’ jħaddan liema fidi jrid sakemm din ma tkunx tmur kontra l-kostituzzjoni jew il-liġi morali. Biex nerġa’ nsemmi l-ħames kmandament, jekk ikun hemm reliġjon li tħeġġeġ il-qtil ta’ bnedmin oħra, is-soċjetà għandha tara li din il-fidi ma tkunx prattikata. Dan ma jfissirx li huwa nuqqas ta’ libertà reliġjuża. Il-libertà dejjem għandha l-liġi bħala limiti.

Tal-ħsieb

Il-libertà tal-ħsieb hija l-aktar libertà bażika. Jien nista’ ngħid dak li jridni ngħid ħaddieħor imma dak li naħseb jien huwa tiegħi u nista’ naħseb li rrid. Kullox jista’ jiġi sottomess għal ħaddieħor iżda l-ħsieb tal-bniedem huwa liberu għal kollox. Gvernijiet jistgħu jimponu miżuri u liġijiet li jmorru kontra l-libertà imma ħadd ma jista’ jwaqqaf lill-bniedem milli jaħseb dak li jrid. F’ ċerti okkażjonijiet il-libertà tal-ħsieb ma tistax tkun espressa għaliex ikun hemm nuqqas ta’ libertà tal-espressjoni.

Fil-kostituzzjoni

Il-libertà f’ pajjiżna hija garantita bil-kostituzzjoni. Fil-fatt l-ewwel kliem li nsibu fiha huwa: Malta hija Repubblika Demokratika ibbażata fuq ix-xogħol u fuq ir-rispett għad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tal-individwu. Il-kostituzzjoni tagħna tiggarantixxi wkoll il-libertà ta’ kuxjenza u qima, il-libertà ta’ espressjoni, il-libertà ta’ għaqda u assoċjazzjoni, u l- libertà ta’ moviment. Dan kollu qiegħed hemm biex ikollna pajjiż ħieles b’ ċittadini li jgħixu fil-libertà.

Kontra l-libertà

L-oppost ta’ libertà hija l-oppressjoni, imma mhux biss. L-intolleranza hija wkoll nuqqas ta’ libertà. Sfortunatament ġieli jiġri li bl-għajta tal-libertà tkun qed tinħoloq sitwazzjoni ta’ intolleranza. Tassew li kulħadd għandu dritt jesprimi ruħu imma b’ daqshekk ma jfissrix li dan huwa privileġġ tiegħi biss. jekk jien nista’ ngħid dak li nħoss ma jfissirx li ħaddieħor għandu jaqbel miegħi u ma jistax jgħid dak li jħoss hu. Meta jiġri hekk tkun inħolqot intolleranza.

Dan l-aħħar rajna xi każi ta’ intolleranza. Għax l-Isqof ta’ Għawdex, Monsinjur Mario Grech ħabbar li kien sejjer imexxi pellegrinaġġ bħala talba għax-xita f’ pajjiżna kien hemm bosta li kkummentaw b’ mod ironiku, b’ mod li riedu jirredikulaw lill-Isqof. Din x’ libertà hi? Inti jekk jidhirlek li għandek tieħu sehem fil-pellegrinaġġ mur, jekk le tmurx, imma ħalli lil ħaddieħor jagħmel li jrid. Intolleranza oħra rajnieha fil-konfront tal-Arċisqof ta’ Malta. Għax Monsinjur Scicluna wera l-punto di vista tal-kummissjoni tal-Knisja fir-rigward tal-Gay conversion therapy qamu l-irwiefen kollha kontra tiegħu. Mela dan mhux pajjiż ħieles li kulħadd għandu dritt tal-espressjoni?

Jekk naqbel biss ma’ dak li jaqbel miegħi ma nkunx qed neżerċita libertà sħiħa imma waħda kosmetika u superfiċjali,  jekk nipprova nsodd ħalq min ma jaqbilx miegħi inkun qed noħloq intolleranza, li hija l-oppost tal-libertà.

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon 5 ta' Marzu 2016

MIN GĦANDU DRITT JILĦAQ ISQOF?

Isqof awżiljarju u isqof koadjitur

Iż-żmien li bħalissa għaddejja minnu l-Knisja ta’ Malta, personalment narah żmien opportun biex il-poplu Nisrani jsir aktar midħla tal-Knisja Kattolika. Dan jista’ jsir kemm-il darba aħna s-saċerdoti nkunu disposti li nfissru mill-aħjar li nistgħu, dak li jistaqsuna n-nies.

Mistoqsija li għamluli xi wħud dan l-aħħar jieM kienet jekk l-Isqof Awżiljarju Mons. Charles J. Scicluna, għandux id-dritt tas-suċċessjoni għall-epikopat tal-Arċidjoċesi Maltija. Biex titwieġeb din il-mistoqsija wieħed irid jara ftit x’ jgħid il-kodiċi tad-Dritt Kanoniku.

X’inhu id-Dritt kanoniku?

Id-dritt kanoniku huwa għadd ta’ liġijiet, jew normi ġuridiċi li l-Knisja Kattolika għamlet biex timxi fuqhom. Dawn il-liġijiet jirregolaw l-istrutturi ekkeżjastiċi kollha, mill-Papa sal-iżgħar Nisrani, minn lajk jew lajka sa kjeriku, saċerdot, patri jew soru. Nistgħu ngħidu li dan huwa l-kostituzzjoni tal-Knisja Kattolika. Sal-1917 ma kienx jeżisti kodiċi tad-Dritt Kanoniku, imma minn dejjem kien hemm għadd ta’ normi u liġijiet fil-Knisja. Il Papa Benedettu XV għaqqad dawn il-konswetudinijiet u b’ hekk il-knsija kellha l-ewwel kodiċi tad-Dritt Kanoniku. Fl-1983 il-Papa San Ġwanni Pawlu II ħareġ it-tieni kodiċi tad-Dritt Kanoniku, iffurmat aħjar u kif tassew għandu jkun kodiċi. F’ dan il-kodiċi insibu t-tweġiba għall-mistoqsija li ħafna staqsewni.

Awżiljarju u koadjutur

Fil-kanoni 403 sa 411 insibu n-normi li jitrattaw l-isqfijiet awżiljari u koadjuturi.  Sa mill-bidu nett (Can. 403 - §1.) naqraw li fejn ikun hemm ħtieġa jinħatar isqof awżiljarju jew aktar minn wieħed u dawn ma jkollhomx id-dritt għas-suċċessjoni. Fit-tielet komma tal-istess kanone insibu hekk: Is-Santa Sede jekk tara li jkun jaqbel, tista’ toħloq uffiċju ta’ Isqof koadjutur, li jingħata fakultajiet speċjali; l-Isqof koadjutur għandu d-dritt tas-suċċessjoni. (Can. 403 - §3.)

F’ dawn il-ftit versi jitwieġbu l-mistoqsijiet ta’ bosta Nsara Maltin li bħalissa jkunu jixtiequ jafu aktar minn qatt qabel x’ jista’ jseħħ. Mela dan il-kanone juri biċ-ċar li Monsinjur Isqof Chalres J. Scicluna ma huwiex awtomatikament is-suċċessur ta’ Monsinjur Pawlu Cremona.

Inwarrbu l-legalità

Dak li għidna sa issa huwa dak li tgħid il-liġi. Imma l-liġi qegħda għall-bniedem u mhux il-bniedem għal-lliġi. Il-bniedem għandu wkoll l-umanità tiegħu u għalhekk jaħseb u jitkellem skont dak li jħoss, tgħid x tgħid il-liġi.

U hawn nerġa' insemmi lil Monsinjur Isqof Scicluna imma issa nħallu barra l-lat legali u d-Dritt Kanoniku. Dan is-sacerdot fl-1995 beda jaħdem Ruma bħala Promotur tal-Ġustizzja fit-Tribunal Suprem tas-Sinjatura Appostolika. Wara, Monsinjur Scicluna nħatar Promotur tal-Gustizzja fil-Kongregazzjoni tad-Duttrina tal-Fidi. Dan ix-xogħol wasslu biex jaħdem spalla ma’ spalla mal-Kardinal Josef Ratzinger, u iktar tard mal-Papa Benedettu XVI. Sabatax-il sena ta’ xogħol fil-qalba tal-Knisja Kattolika. Ġie Malta biex inħatar Isqof Awżiljarju ...  . . .  u issa?

Jien ma rrid ngħid xejn, qiegħed infisser biss iż-żewġ naħat tal-munita, naħa li tgħidlek li ma hemmx dritt ta’ suċċessjoni u ma għandux jistenna dak li l-liġi ma tiggarantielux u n-naħa l-oħra tgħid li dan is-saċerdot ħalla kollox warajh, karriera ta’ 17-il sena Ruma, u ġie Malta biex ikun ta’ spalla għall-Arċisqof. 

Jien personalment bħala saċerdot, għamilt wegħda ta’ ubbidjenza mhux lill-persuna imma lill-uffiċju li kienet qegħda taqdi u għalhekk l-ubbidjenza tiegħu tkun lejn l-uffiċju, ikun immexxi minn min ikun, Nemmen li bħali huma l-kumplament tas-saċerdoti. . . . . . u qiegħed ngħid dan biex ħadd ma jaħseb li għandi xi xamma ta' xiħaġa. . . .  xejn minn dan, jien daqskom naf!

Fr Reno Muscat

Arrivederci Roma

Tislima mill-komunità Maltija ta’ Ruma lill-Isqof Scicluna

Meta nsemmu l-belt ta’ Ruma f’ moħħna bla ma rridu nġibu l-Vatikan, il-Papa, San Pietru u min jaf kemm-il ħaġa oħra li kollha nassoċċjawhom mal-Belt Eterna. Min xi darba jkun żar din il-belt sabiħa jibda jpinġi ġewwa moħħu kartolini u xbiehat ta’ dak li jkun ra meta jkun żar din il-belt. Titjira ta’ siegħa u ħames minuti u twasslek Ruma; siegħa u ħames minuti li jistgħu joħduk lura fiż-żmien tal-Imperu Ruman jew fi żmien il-bidu tal-Krisjaneżmu. Siegħa u ħames minuti li joħduk f’ belt moderna li fiha ssib kollox; siegħa u ħames minuti li joħduk fil-Belt tal-Vatikan, il-makna, il-qalb tal-fidi Nisranija. Siegħa u ħames minuti li jistgħu joħduk fejn il-Fontana diTrevi u ddur dahrek lejha u titfa’ munita fl-ilma għax skont id-drawwa tal-post jekk tagħmel hekk tkun qed tiggarantixxi li terġa’ żżur din il-belt. Hemm min jemmen u hemm min hu xettiku dwar din il-ħaġa, imma ħafna mill-miljuni li jżuru Ruma ta’ kull sena jemmnuha din il-ħaġa u tarahom jiffullaw sabiex iwaddbu munita f’ din il-funtana. Il-kanzunetta popolari Arrivederci Roma, bi djalett Ruman imma li jinftiehem sewwa, tirrakkonta sewwasew din id-drawwa: << Ce sta 'na leggenda romana legata a'ata vecchia fontana per cui se ce butti un soldino costringi il destino a fatte torna'. E mentre er soldo bacia er fontanone la tua canzone in fondo e'questa qua! Arrivederci, Roma...good bye...au revoir...>>

Fontana di Trevi

Iżda hemm xi wħud li ma jitfgħux munita f’ din il-funtana u xorta waħda jerġgħu lura lejn il-belt ta’ Ruma. Dawn huma dawk il-barranin li jew minħabba xogħol jew minħabba studju jew minħabba li għandhom il-familja hemmhekk, jgħixu fil-Kapitali Taljana. Fost dawn il-barranin, f’ Ruma nsibu wkoll komunità Maltija. Il-biċċa l-kbira tal-Maltin li jgħixu Ruma huma saċerdoti jew studenti li qegħdin jitħejjew għas-saċerdozzju kif ukoll reliġjużi rġiel u nisa. Hemm ukoll dawk li jgħixu Ruma minħabba x-xogħol u xi oħrajn li żżewġu Taljan jew Taljana u baqgħu jgħixu Ruma. Ġewwa Ruma, sewwasew fuq ix-xmara Tevere nsibu l-Ambaxxata Maltija għall-Italja, u hemmhekk insibu l-istaff Malti, dħuli u dejjem għaddej bil-ħidma taħt it-tmexxija tal-Ambaxxatur Dr. Carmel Inguanez. Ma ninsewx li din hija l-aktar ambaxxata Maltija qrib ta’ pajjiżna u nistgħu ngħidu li hija l-bieb diplomatiku ta’ pajjiżna għall-kumplament tad-dinja. Huma bosta dawk is-saċerdoti li jagħmlu ħidma f Ruma, minn parroċċi sa karigi għolja. Ma għandniex ninsew li wieħed miż-żewġ segretarji personali tal-Papa Benedettu XVI huwa Malti bħala, anzi biex inkun aktar preċiż huwa Għawdxi.  Lil dan narawh sewwasew wara l-Papa fiċ-ċelebrazzjonijiet il-kbar tiegħu. Patri Malti joffri s-servizz ta’ qrar fil-Bażilika tal-Vatikan, min jaħdem f’ xi kongregazzjoni tas-Santa Sede bħal dik tal-Propoganda Fidei u oħrajn iqarru fil-Bażiliċi Papali ta’ Ruma.Saċerdot Malti jaħdem fil-kongregazzjoni għall-Edukazzjoni Kattolika, filwaqt li bosta saċerdoti li jkunu qegħdin jistudjaw f’Ruma jagħmlu xogħol f’ diversi parroċċi. Fost dawn insibu bosta saċerdoti Għawdxin, kif ukoll xi wħud oħra Maltin, kemm djoċesani kif ukoll reliġjużi li qegħdin jispeċċjalizzaw f’ xi qasam partikolari. Hemm ukoll reliġjużi li għadhom jistudjaw sabiex jieħdu l-ordni sagri aktar il quddiem. Ma’ dawn inżidu wkoll għadd sabiħ ta’ sorijiet li jgħixu u jaħdmu fil-Belt Eterna. Kieku kellna nkejlu x-xogħol tas-saċerdot bl-istess riga li nkejlu kull xogħol ieħor ikollna ngħidu li hemm xi wħud li tabilħaqq għamlu karriera ġewwa Ruma. Bla dubju wieħed minn dawn huwa Monsinjur Charles Scicluna.

Fl-1995 huwa beda jaħdem Ruma bħala Promotur tal-Ġustizzja fit-Tribunal Suprem tas-Sinjatura Apostolika. Għaxar snin ilu Monsinjur Scicluna nħatar Promotur tal-Gustizzja fil-Kongregazzjoni tad-Duttrina tal-Fidi. Dan ix-xogħol wasslu biex jaħdem spalla ma’ spalla mal-Kardinal Josef Ratzinger, iktar tard il-Papa Benedettu XVI. Sabatax il-sena ta’ xogħol. Minkejja l-impenji li Monsinjur Scicluna kien ikollu, dejjem sab ħin għall-komunità Maltija li tgħix Ruma. Il bieb tiegħu dejjem kien miftuħ għal kull min ħabbatlu u hu bil-karattru ċajtier tiegħu dejjem ipprova jgħin mill-aħjar.

Appuntament ta’ kull sena għall-komunità Maltija ġewwa Ruma hija l-festa ta’ Missierna San Pawl. Din l-attività issir kull nhar l-10 ta’ Frar u dan l-aħħar fil-lista tal-organizzaturi kien hemm Monsinjur Charles Scicluna flimkien  mall-Ambaxxata Maltija f’ Ruma. Bdiet fis-snin 70 u llum saret appuntament regolari għall-Maltin u l-Għawdxin li jkunu Ruma nhar l-10 ta’ Frar. Il-festa tkun tikkonsisiti f’quddiesa ġewwa l-Bażilika ta’ San Lorenzo in Damaso, qrib il Kanċellerija tal-Vatikan, il-post fejn għal bosta snin kien id-dar ta’ Monsinjur Charles Scicluna.  Wara jsir festin bejn il-Maltin preżenti.  Forsi din hija l-aktar ġurnata li jiltaqgħu Maltin flimkien ġewwa Ruma, imma ma hijiex l-unika. Spiss tara gruppi ta’ Maltin jorganizzaw xi ikla bejniethom jew jimxu flimkien Via della Conciliazione, l-aktar meta jkun hemm xi attività ġewwa Pjazza San Pietru. Tara wkoll Maltin jimxu max-xmara. Il-Maltin ifittxu lil xulxin.

Sena wara l-wasal ta’ Monsinjur Scicluna f’Ruma huwa nħatar  Postulatur tal-kawża tal- Beatifikazzjoni u wara tal-Kanonizazzjoni ta’ San Ġorġ Preca. Ma jistax jonqos li l-jum tat- 3 ta’ Ġunju, 2007 kien l-isbaħ wieħed għalih. It-temp ikraħ u x-xita li niżlet dakinhar ma qatax qalb il-Maltin ta’ Ruma li kienu minn tal-ewwel li sabu posthom fil-pjazza sabiex isegwu dan l-avveniment uniku. Magħhom kienu ingħaqdu aktar Maltin.  Xejn inqas minn sitt elef Malti kien żar Ruma dakinhar. L-Arċisqof Cremona, l-Isqof Grech, membri parlamentari, dinjitarji oħrajn u eluf ta’ Maltin ħonqu  t-toroq ta’ Ruma. F’ dawk il-jiem Monsinjur Scicluna kien qal: “Aħna l-Maltin dejjem konna maħkumin minn ħaddieħor; illum aħna qegħdin naħkmu Ruma. Kull fejn timxi, kull fejn tmur tisma’ lil min jitkellem bil-Malti.” Kien ferħan doppjament Monsinjur Scicluna għax l-ewwel ħaġa kien imdawwar b’ għadd ta’ Maltin bħalu  u t-tieni ħaġa għax dak li ħadem għalih għal bosta snin bħala Postulatur,issa kien qiegħed jissarraf fi frott, u l-frott kien qiegħed jiġi apprezzat mill-poplu Malti, tant li bosta Maltin riedu jkunu preżenti għal din il-grajja importanti fl-istorja tal-ġens Malti, tal-Knisja Maltija! Monsinjur Scicluna bla dubju huwa devot kbir ta’ San Ġorġ Preca. Fid-9 ta’ Mejju li għadda, festa tal-qaddis Malti,  organizza quddiesa fil-Kappella ta’ San Piju V ġewwa l-palazz tas-Sant’ Uffizzju, li issa kien sar daru, li għaliha attenda wkoll is-Sur Natalino Camilleri, Superjur Ġenerali tal-Mużew.

Quddiesa għall-Maltin Viżita Ad Limina

10 ta' Frar 2012

Jum ieħor speċjali għal Monsinjur Scicluna kien bla dubju l-10  ta’ Frar li għadda. Dakinhar il-quddiesa għall-Maltin ta’ Ruma saret mill-Isqof Prospero Grech, ftit jiem wara l-ħatra episkopali tiegħu u ftit jiem qabel il-ħatra kardinalizja tiegħu. Dakinhar it-temp xejn ma kien favorevoli. Jekk fil-kanonizzazzjoni ta’ San Ġorġ kienet ix-xita, issa t-temp kien agħar! Mewġa ta’ kesħa polari kienet qegħda tolqot l-Ewropa kollha.  Ruma kienet miksija bis-silġ, imma xorta waħda bosta Maltin sfidaw l-elementi tan-natura u marru fil-Bażilika ta’ San Lawrenz sabiex jiċċelebraw il-Festa ta’ Missierna San Pawl, jiltaqgħu flimkien kif ukoll jifirħu bil-ħatra ta’ Prinċep tal-Knisja Kattolika Malti. Idur ma’ kulħadd, ikellem lil kulħadd, ilaħħaq ma’ kulħadd, dakinahr kien hemm Monsinjur Scicluna li bil-karattru ċajtier tiegħu jaf isolvi kull problema li tinqala’ għall-arrieda. Fost l-aħħar impenji ta’ Mons Scicluna lejn il-komunità Maltija ġewwa Ruma kienet waqt iż-żjara Ad Limina li l-Isqfijiet Maltin għamlu lejn tmiem ix-xahar ta’ Mejju.

Mingħajr ma nnaqqas mill-mertu tax-xogħol li l-bosta Maltin oħra jagħmlu lejn il-komunità Maltija ta’ Ruma, ikollna nammettu li Monsinjur Scicluna kien kolonna fejn tidħol organizzazzjoni. F’ isem din il-komunità nawguralek Eċċellenza, u ma ngħidulekx Addio, imma Arrivederċi, ejja żurna meta tkun tista’, nieħdu ġost niltaqgħu miegħek ġewwa l-belt Eterna – Ruma li kienet darek għal 17-il sena, il-belt li bħalissa hija darna wkoll! Eċċellenza, nispera li tfajt munita fil-Fontana di Trevi qabel inżilt Malta biex tkun ordnat Isqof!

Fr. Reno Muscat O.P.

In-Nazzjon 23-11-12