Ġejja l-banda

Il-benniena tal-kultura mużikali f’ Malta

Bla ebda dubju, l-akbar għajn ta’ kultura mużikali f’ Malta hija l-każin tal-banda. Dan ma jfissirx li il-każini tal-banda huma l-uniċi postijiet fejn tiġi pprattikata l-arti mużikali f’pajjiżna, għaliex għandna l-orkestra nazzjonali, għandna orkestri oħrajn li jieħdu sehem f’ ċelebrazzjonijiet varji, għandna gruppi mużikali li xi żmien ilu kienu aktar popolari mil-lum u kont issibhom f’ kull restaurant f’ Malta. Iżda l-akbar numru ta’ mużiċisti narawh dejjem fil-baned. Bosta drabi jkunu l-baned li jwelldu l-imħabba lejn il-mużika u fi ħdanhom bosta jibdew l-ewwel tagħlim mużikali tagħhom. Dan huwa wirt kbir.

Baned

Bla ebda dubju, l-attività ewlenija ta’ kull banda Maltija hija l-festa li magħha tkun marbuta dik il-banda partikolari. Il-festi Maltin huma kkaratterizzati bl-attivitajiet li jsiru fit-toroq u l-pjazzez tal-belt jew raħal. Il-banda hija sinonimu mal-festi ta’ barra. L-ewwel għamla ta’ banda fil-purċissjonijiet tagħna jmorru lura għas-seklu XVI. Dawn kienu jkunu daqqaqa ta’ tanbur u fifra.  Meta Malta kienet kolonja tar-Renju Unit ġieli kien ikun hawn xi baned militari f’ pajjiżna u dan nissel ix-xewqa li aħna wkoll ikollna l-baned tagħna. Bdew jitwaqqqfu baned żgħar, aktarx gruppi mużikali b’madwar għaxra min-nies imma lejn l-aħħar deċenji tas-seklu XIX dawn il-gruppi bdew aktar jorganizzaw irwieħom sabiex twaqqfu l-ewwel soċjetajiet filarmoniċi. Kienet moda li l-għaqda mużikali tissemma għal xi persuna politika prominenti tal-passat u għalhekk insibu l-baned imsemmija għall-Gran Mastri, L’ilse Adam, La Vallette, Vilhena, Pinto, Rohan, De Paole. Oħrajn għal nies fl-Imperu Brittaniku bħal Queen Victoria, King’s Own, Queen’s Own, Prince of Wales, Duke of Conaught, Imperial u sa ftit snin ilu Prince of Edinbugh. Imma l-ikbar numru ta’ baned Maltin iġibu l-isem tal-qaddis jew qaddisa patruna tal-parroċċa.

Mhux tat-titular biss

Għandna każi fejn baned ma humiex involuti fil-festa parrokkjali imma huma l-baned tal-festa sekondarja li toħroġ mill-parroċċa. Għandna mbagħad parroċċi b’ aktar minn banda waħda li jieħdu sehem fl-istess festa. Għandna realtà oħra fejn baned kienu mwaqqfin għal festa li ssir fi knisja konventwali li ma hijiex parroċċa. Għandna każ fejn banda twaqqfet f’parroċċa u bit-twaqqif ta’ parroċċa ġdida sabet ruħha fil-konfini tal-parroċċa ġdida u għalhekk biddlet il-qaddis patrun tagħha. It-twaqqif ta’ baned ġodda ma waqafx u sa llum insibu baned li għadhom fil-bidu tal-ħajja tagħhom.

Nistgħu ngħidu li kull banda Maltija tistenna l-ġimgħa tal-festa sabiex toffri lill-pubbliku mhux biss il-marċi imma wkoll il-programm mużikali fuq il-planċier. Bosta drabi dawn il-programmi jsiru lejlet il-festa, imma hemm każi fejn isiru fl-aħħar jum tat-tridu. Dan il-programm huwa l-post fejn wieħed jista’ jitpaxxa b’ siltiet mużikali  mhux biss lokali imma anke dawk internazzjonali. Xi drabi f’ dawn il-programmi jieħdu sehem anke kantanti jew korijiet. Huma l-parti “gala” tal-festa tagħna, huma s-serati li juru t-talenti tal-mużiċist Malti.

Għaqda Każini tal-Banda

Fl-1947 twaqqfet l-Għaqda Każini tal-Banda biex torganizza aħjar lil dan is-settur lokali li joffri opportunità fejn wieħed jista’ jiżviluppa t-talenti mużikali tiegħu. Kull sena din l-għaqda tieħu ħsieb torganizza l-festa ta’ santa Ċeċilja, qaddisa patruna tal-mużika u l-mużiċisti. Din issir fix-xahar ta’ Novembru u ssir kemm f’ Malta kif ukoll f’ Għawdex. F’ Malta wara li tkun iċċelebrata quddiesa, jsir marċ minn waħda mill-baned membri fl-għaqda. F’ Għawdex issir il-quddiesa imma ma jsirx marċ. Mhux il-baned Maltin kollha huma imsieħba f’ din l-għaqda iżda 95% tal-għaqdiet mużikali huma membri.

Nisa fil-banda 

Sas-snin sebgħin tas-seklu li għadda il-każin tal-banda kien il-post tar-raġel. Bandisti kienu kollha maskili sakemm il-Banda San Ġorġ Martri ta’ Ħal Qormi ħarġet l-ewwel bandisti tfajliet. Illum il-mara sabet postha mhux biss bħala bandista imma bosta għaqdiet tal-Banda għandhom fi ħdanhom fergħa għan-nisa li jaħdmu biex jiġbru fondi b’risq l-għaqda u jagħtu wkoll sehem fiż-żamma tal-każin. Mhux hekk biss imma llum insibu baned li għandhom mara bħala President. Donnhom il-Qriema dejjem fl-avangwardja għax il-Banda Anici ta’ dan ir-raħal għandha mara bħala President.

Attivitajiet mhux mużikali

Illum il-baned ma għadhomx attivi biss fil-jiem tal-festa. L-ewwel ħaġa biex jinġabru l-flus għas-servizzi li jsiru fil-festa jkollhom isiru attivitajiet is-sena kollha u t-tieni ħaġa hi li llum il-każini tal-banda saru għaqdiet soċjali. Isiru wkoll għadd ta’ attivitajiet ta’ benefiċenza organizzati minn dawn is-soċjetajiet. Il-każini huma l-benniena tal-mużiċisti Maltin, imma mhux biss, huma jagħtu opportunità fejn bosta jistgħu jiżviluppaw it-talenti kulturali tagħhom anke jekk ma jkunux talenti mużikali. Hija ħasra li xi kultant jiġru xi inċidenti li jitfgħu dell ikrah fuq dawn is-soċjetajiet imma 99% tal-każi, dawn l-inċidenti ma jsirux ħtija ta’ membri tal-każin imma minn min qatt ma jkun jersaq lejn is-soċjetà.

Dan huwa parti mill-wirt kulturali ta’ pajjiżna għalhekk tajjeb nibżgħu għalih sewwa.

Fr Reno Muscat 

Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon, 6 ta' Ġunju 2015

Jum it-tifkira

Biex ma ninsew qatt dak li seħħ

Kull nhar is-27 ta’ Jannar infakkru dak li seħħ fil-kampijiet ta’ konċentrament matul it-tieni gwerra dinjija. Forsi nistaqdu jekk illum, li għaddew 70 sena minn dawn il-ġrajjiet, għadx hemm ħtieġa li nibqgħu nfakkru dan kollu? Jien ngħid li llum aktar minn qatt qabel jeħtieġ inkunu nafu x’ seħħ f’ dawk is-snin biex noqgħodu attenti li ma jerġgħux iseħħu dawk l-atti kriminali li ġraw. Bla ma rrid qed jiġi quddiem għajnejja dak li hemm miktub f’ waħda mill-barrakki fil-kamp ta’ konċentrament ta’ Auschwitz:  “The one who does not remember history is bound to live through it again...” Min ma jiftakarx dak li għadda minnu huwa ddestinat li jerġa’ jgħaddi minnu. Kliem mimli għerf. Ilum insibu bosta films u bosta u bosta kotba li jitrattaw stejjer ta’ nies li għexu f’ dawn il-kampijiet ta’ konċentrazzjoni. Biex nifhmu dak li għaddew minnu dawk l-imsejkna irridu naqraw dawn il-kotba u naraw dawk il-films.

Lejl

Wieħed minn dawk li għadda snin ġewwa Auschwitz kien Elie Wiesel. Fil-ktieb tiegħu La Nuit, bil-Malti il-Lejl, huwa jagħti ħarsa ddettaljata ta’ x’ għaddew minnu dawk l-imsejkna bħalu li spiċċaw f’ xi kamp ta’ konċentrament. Araw kif jispega l-wasal tiegħu fil-kamp ta’ konċentrament:

L-oġġetti għeżież li ġarrejna magħna ħallejniehom fil-karru, u magħhom ħallejna it-tamiet kollha tagħna.

Kull żewġ metri kien hemm suldat tal-S.S., bl-azzarin ippuntat lejna. Hemm id f’ id imxejna wara l-folla.

Wasal uffiċċjal tal-S.S. bil-lembuba f’ idu. Ordnalna:

‘L-irġiel fuq ix-xellug u n-nisa fuq il-lemin!’

Erba’ kelmiet indifferenti, bla ebda emozzjoni. Erba’ kelmiet qosra u sempliċi. Imma kien il-waqt li ħallejt lil ommi. Lanqas biss kelli l-ħin naħseb li ma ħassjetx id missieri fuq spallti; bqajna waħedna. Għal sekonda stajt nara lil ommi, lil ħuti sejrin lejn il-lemin. Zipporà żammet id ommi. Rajthom jitbiegħdu, ommi tmelles ix-xagħar isfar ta’ oħti, donna biex tipproteġiha, u jien miexi ma’ missieri, mal-irġiel. U ma kontx naf li dak il-ħin, f’ dak il-post, kont qiegħed nitlaq lil ommi u lil Zipporà għal dejjem. Komplejna nimxu. Missieri żammli idi. Warajja wieħed xiħ waqa’ fl-art. Ħdejh l-S.S. poġġa l-pistola f’ postha.

Waħda mill-aktar siltiet iebsin f’ dan il-ktieb insibuha fir-raba kapitlu fejn inqatel tifel:

Jum minnhom mar id-dawl fiċ-ċentru ta’ Buna. Għajtu fuq il-post lill-Gestapo għax ħasbu li kien sabutaġġ. Sabu ħjiel ta’ xi ħaġa. Marru fil-blokk tal-Oberkapo Olandiż. U hemm wara t-tfittix sabu ftit armi mhux ħażin.

L-Oberkapo kien arrestat dak il-ħin. Kien ittorturat biex jikxef imma ma lissen l-ebda isem. Bagħtuh Auschwitz u ma smajna xejn aktar dwaru.

Imma ċ-ċkejken Pipel tiegħu baqa’ fil-kamp, fil-ħabs. Ittorturawh imma lanqas hu ma semma lil ħadd. Allura l-S.S. ikkundannawh għall-mewt flimkien ma’ żewġ  priġunieri oħra li kienu sabulhom xi armi.

Jum minnhom meta ġejna lura mix-xogħol rajna tliet forok imwaqqfin fil-misraħ tar-rassenja: tliet ċawliet suwed. Rassenja. L-S.S. madwarna bl-azzarini ppuntati lejna. Iċ-ċerimonja tas-soltu. Tliet kundannati fil-ktajjen, u wieħed minnhom iċ-ċkejken Pipel, l-anġlu ta’ għajnejh imnikka.

L-S.S. dehru aktar imħassbin u mtaqqlin mis-soltu. Li tgħallaq tfajjel quddiem eluf ta’ nies mhix ċajta. Il-kap tal-kamp qara il-verdett. Għajnejn kulħadd kienu fuq it-tfajjel. Kien jidher kaħlani, kważi kalm, u beda jigdem xufftejh. Id-dell tal-forka kien fuqhom.

Il-Lagerkapo din id-darba ma riedx li jkun il-bojja. Tliet suldati tal-S.S. ħadu postu.

It-tliet ikkundannati telgħu flimkien fuq il-banketti tagħhom. It-tliet għonuq ġew imlibbsa flimkien l-għoqiedi.

‘Viva l-ħelsien’  għajtu t-tnejn il-kbar.

Iż-żgħir, sieket.

‘Fejn hu Alla t-twajjeb? Fejn hu?’ staqsa xi ħadd minn warajja.

Mas-sinjal tal-kap tal-kamp, it-tliet banketti ġew imneħħija.

Skiet assolut. Fuq l-orizzont dehret ix-xemx nieżla.

Nisa

Sa ftit snin ilu l-kitbiet kollha li kellna dwar l-oppressjoni tal-Lhud fil-pajjiżi b’liġijiet antisemitiċi u dwar dak li ġara fil-kampijiet ta’ konċentrament kienu kollha ta’ irġiel. Forsi din il-ħaġa kienet frott tal-mentalità sessista li għandu l-poplu Lhudi u li kellha d-dinja kollha sa ftit snin ilu. Sa ftit ilu forsi ftit li xejn konna naħsbu dwar dak li għaddew in-nisa Lhud fi żmien l-oppressjoni u aktar u aktar fil-kampijiet ta’ konċentrament. Araw xà kitbet Lucille Eichengreen fil-ktieb tagħha From Ashes to Life: My Memories of the Holocaust:

In-nisa fl-Ewropa, fis-snin tletin u anke wara, kienu ċittadini tat-tieni klassi. Kienu jaħdmu bħala infermiera, segretarji, għalliema, nisa tad-dar, imma qatt ħadd ma kien jaħseb li jara mara tmexxi uffiċċju jew fabbrika jew li tkun kap ta’ ġemgħa ħaddiema.

Madanakollu fil-getto ta’ Lodz, bejn l-1940 u l-1944, ħin bla waqt  inbidel kollox ta’ taħt fuq. Għall-ewwel darba, daqs li kieku xejn, in-nisa sabu rwieħhom mexxejja ta’ fabbriki, uffiċċji, kċejjen u ta’ kull qasam ieħor fil-ħajja tal-getto. Kienu nisa kapaċi, intelliġenti, ħabrieka u ambizjużi. Riedu jibqgħu ħajjin. Riedu li tal-anqas ikollhom is-setgħa li jiddeċiedu fuq parti minn ħajjithom, f’kondizzjonijiet li kienu ’l bogħod ħafna minn dawk normali. U rnexxielhom. Saħansitra l-irġiel, b’attenzjoni u kontra qalbhom, ikollhom jammettu li dawk in-nisa li jilħqu f’xi post ta’ tmexxija, jispiċċaw biex imexxu b’ mod aktar effiċjenti, isiru esperti u jsiru kapaċi jaħdmu aħjar minnhom.

Eżatt bħall-irġiel, huma wkoll kienu jimxu bil-favoriżmi, imma lil dawk li kienu jipproteġu kienu aktarx dejjem irġiel u rari li dawn in-nisa kienu jgħinu jew iduru ma’ nisa oħrajn. Intbaħt meta kelli sittax-il sena, kont bdejt infittex xi xogħol f’ xi fabbrika. Xogħol ikun xi jkun. In-nisa lanqas biss kienu jaħlu l-ħin jisimgħu xi rrid. Id-diriġenti rġiel bil-kontra, dlonk kienu jkunu lesti li jħaddmuni magħhom. Il-mistoqsija waħdanija li kienu jagħmuli kienet: «X’lesta ttini bi tpattija?» Bla esperjenza u bla ħażen ta’ xejn, kont inwiegeb: «Ma għandix flus, ma għandix ġojjelli. Tassew ma għandi xejn ta’ valur.» Id-daħq li kienu jidħqu wara t-tweġiba tiegħi kienet tħallinni mħawda. Ma kontx nista’ nifhem. Kellha tgħaddi sena fil-getto sabiex tgħallimt kif jimxu l-affarijiet: jekk titlob pjaċir, trid tkun lesta tintelaq biex tagħmel is-sess. Sempliċi.

[...] Fost niesna, minn Rumkowski sa sid il-ħanut taż-żebgħa, is-sess issa kien meqjus bħala mezz ta’ tpartit. Imma mhux ilkoll kellhom xewqa li ‘jpartu’. Xi wħud minna preferew imutu bil-ġuħ.

Dan huwa biss ftit, imma biżżejjed biex nifhmu ftit x’ sar u biex darba f’ sena nieqfu u niftakru fil-vittmi waqt li nittmaaw li dan ma jerġa jiġri qatt u qatt.

Fr Reno Muscat 

Dan l-artyiklu deher f' In-

Nazzjon, 31 ta' Jannar 2015

Ittra lill-Papa

Ftit tal-jiem ilu intbagħtet ittra lill-Papa Franġisku. Nimmaġina li jaslulu mijiet ta’ ittri kuljum imma din kienet partikolari u sirna nafu biha għax ixxandret fil-ġurnali u fuq mezzi oħra. Din kienet ittra minn 26 mara Taljana li kellhom jew li għad għandhom relazzjoni ma’ xi saċerdot. Fiha huma talbu biex iċ-ċelebat, jiġifieri l-obligu li saċerdot ma jiżżewwiġx, jitneħħa għal kollox u b’hekk kemm huma kif ukoll il-ħafna nisa oħrajn li jinsabu fl-istess qagħda tagħhom ikunu jistgħu jirregolaw ħajjithom. Huma talbu lill-Papa jipprova jifhem minn kemm tbatija jgħaddu minħabba l-qagħda irregolari tagħhom.

Min se jitfa’ l-ewwel ġebla?

Bl-ebda mod ma rrid ngħid li saċerdot li qiegħed f’ relazzjoni qiegħed fit-triq it-tajba, imma rrid nagħmel bħalma tgħallem il-Knisja, irrid nikkundanna l-att imma mhux lil min jagħmlu. Faċli wieħed jiskandalizza ruħu meta jisma’ jew jiltaqa’ ma’ każi bħal dawn, imma xi dritt għandna aħna niġġudikaw bla ma nkunu nafu l-istorja kollha – mill-bidu nett sal-aħħar nett? Tajjeb li nżommu f’ moħħna kliem Ġesù: Min huwa bla dnub jitfa’ l-ewwel ġebla. Min se jkun dak il-prużuntuż li jitfaha l-ewwel ġebla?

Ambjenti li ma jgħinux

Ftit ġimgħat ilu kelli okkażjoni nsir naf xi kappillani Taljani. Dawn qaluli li huma kappillani ta’ rħula fil-muntanji, irħula maqtugħin mill-kumplament tad-dinja. Fil-parroċċi tagħhom ma għandhomx viċijiet, huma l-uniċi saċerdoti. Immaġinaw saċerdot li jum wara jum, gimgħa wara ġimgħa, xahar wara xahar u sena wara sena jgħix f’xi raħal bħal dawn waħdu. Bogħod mill-familja, bogħod minn kulħadd. L-ewwel persuna li toffri lil dan is-saċerdot ftit tal-ħbiberija żgur li se jaċċettaha. Jista’ jagħti l-kaz li din il-ħbiberija tibda bħal dik li kien hemm bejn San Franġisk u Santa Kjara u tispiċċa bħal dik ta’ Romeo u Ġuljetta. L-ittra lill-Papa hija xhieda ta’ dan.

Mhux hekk biss

Semmejt il-kappillani li jgħixu waħdehom imma l-problema ma hijiex tagħhom biss. Minkejja li hemm saċerdoti li huma marbutin bil-ħajja komunitarja, sfortunatament din il-ħajja ma għadiex toffri dak li kienet toffri ftit deċenji ta’ snin ilu. U hawn nerġgħu nħabbtu wiċċna mal-istess problema. Min ilumu lil dak il-patri li fil-kunvent jispiċċa dejjem waħdu għax kulħadd mgħobbi bix-xogħol,  jekk isib min joffrilu biex joħroġ miegħu u huwa jaċċetta? Min ilumu lil dak il-patri li jixba’ ta’ kull filgħaxija jiekol ħobż bil-butir għax ma jsib xejn iżjed x’jiekol u ma jistax imur jixtri xi ħaġa għax il-pocket money tiegħu huwa inqas minn ewro kuljum, jekk imbagħad isib minn jistiednu jmur jieħu xi ħaġa miegħu d-dar u dan jaċċetta? Min ilumu lil dak il-patri li jkollu appuntament xi mkien u jrid jitlaq xi siegħa u nofs qabel għax karozza ma għandux, u jsib xi waħda ttih rikba u joħodha? B’inqas minn €1 kuljum lanqas għal tal-linja ma jservuh aħseb u ara kemm ikun jista’ jaqla’ taxi!

U hekk jibda l-inkwiet, l-ewwel is-saċerdot jiġi offrut dak li jkun imċaħħad minnu fid-dar, ħbiberija, kumpanija, ikel u ħtiġijiet bażiċi oħra, imbagħad jgħaddi għat-tieni pass, ħafna drabi mhux għax ikun irid imma għax huwa wkoll uman. U meta jiġri hekk hija sfortuna kbira kemm għal dak is-saċerdot , kemm għal dik il-persuna l-oħra kif ukoll għall-Knisja inġenerali. Imma jekk ikollna nwaddbu ġebla lil min inwaddbuha, lil min waqa’ jew lil min ħalla s-sitwazzjoni miżera li ġiegħlet lil dak is-saċerdot jiġi f’ dak li ġie?

Jien ma nwaddab ġebel lil ħadd għax naf li wara dak li jidher dejjem ikun hemm storja, dejjem ikun hemm dik l-“GĦAX”, dik l-“IMMA”. Napprezza li kien hemm 26 mara li wrew kuraġġ u tkellmu biex forsi jekk ma jitneħħiex iċ-ċelebat jiġu rranġati s-sitwazzjonijiet li jġiegħlu lis-saċerdot jiżvija, forsi s-superjuri jistenbħu.

Fr. Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon, 31 ta' Mejju 2014

Bieb magħluq

Il-ħatra ta’ Dr. Marie Louise Coleiro Preca bħala president ta’ Malta hija espressjoni ċara ta’ kemm il-mara mhux biss emanċipat ruħha f’ kull qasam tal-ħajja imma wkoll xhieda tal-ugwaljanza li llum il-mara tgawdi f’bosta pajjiżi żviluppati bħal dak tagħna. Illum insibu nisa li għandhom ħatriet għolja fil-kamp politiku, ġudizjarju u anke kulturali jew sportiv. Hekk jixraq għax wara kollox il-mara kienet maħluqa daqs ir-raġel. Imma hemm bieb li għadu magħluq għall-mara u nemmen li se jibqa’ magħluq. Qiegħed nirreferi għas-saċerdozju tan-nisa fil-Knisja Kattolika.

Saċerdotessi

Fir-reliġjonijiet antiki il-kult tal-mara ma kienx imwarrab, anzi l-mara kienet meqjusa bħala simbolu tal-kreazjoni, tal-fertilità. Il-Griegi kellhom allat nisa bħal Afrodite, Artemis, Demeter u oħrajn. Dawn ir-reliġjonijiet kellhom ukoll mis-saċerdotessi tagħhom. B’differenza għal dawn, il-fidi Lhudija qatt ma kellha saċerdoti ta’ sess femminili minkejja li hija reliġjon antika ħafna wkoll.

Kristjaneżmu

Minkejja li Kristu kien Lhudi huwa kiser bosta drawwiet tal-poplu tiegħu. Kellu nisa jaqduh, kien ikellem lil kulħadd, irġiel u anke nisa li kulħadd kien iqishom bħala nisa ħżiena, midinba u x’naf jien. Kien ikellem mhux biss lin-nisa Lhud imma għandna provi li għalih ma kienx hemm differenza bejn Sammaritani, Feniċji jew Lhud. Imma jkollna nammettu li minkejja li kellu bosta nisa dixxipli li jimxu warajh u jaqduh, huwa għażel 12-il raġel biex ikunu appostli.

Knejjes oħrajn

Knejjes Kristjani imma li ma jappartjenux għall-Knisja Latina illum qegħdin jordnaw saċerdoti nisa. Hawnhekk se nitfgħu l-melħ fuq ferita miftuħa beraħ. Bosta jgħidulna x’ differenza hemm bejn Knisja u oħra, mela Kristu mhux Knisja waħda waqqaf? Iva tassew li Kristu waqqaf Knisja waħda imma biż-żmien kien hemm qsim u firdiet, xiżmi u ħolqien ta’ Knejjes jew setet ġodda biex illum qegħdin fil-qagħda li qegħdin. Inħallu f’ idejn l-Imgħallem biex jiġġudika!

Il-Knisja Latina

Jekk naħsbu li fil-Knisja Kattolika ma hemmx min hu favur is-saċerdoti nisa nkunu qegħdin niżbaljaw, imma bħal kull entità oħra il-Knisja għandha r-regoli u l-liġijiet tagħha. Kontra dawn hemm dawk li jsotnu li fil-mument tal-konsagrazzjoni, meta s-saċerdot jgħid “dan Hu Ġismi” u “dan huwa Demmi” dak il-ħin  ikun Kristu stess, fil-fatt ma jingħadx dan huwa l-ġisem ta’ Kristu imma “Ġismi”. U billi dak il-ħin is-saċerdot isir Kristu ieħor u Kristu kien raġel, allura s-saċerdot għandu jkun raġel ukoll. Biex jonqos id-diżgwid u t-taħwid fl-imħuħ, il-Papa Ġwanni Pawlu II fl-1994 ħareġ l-ittra appostolika Ordinatio Sacerdotalis li fiha jgħid bla talqlieq li jista’ jiġi ordnat saċerdot dak li huwa ta’ sess maskil, adult u jkun mgħammed. Hawn ingħalaq il-bieb għal dawk ħasbu li se nibdew naraw nisa bħala presbiteri, isqfijiet u min jaf kardinali u forsi papessi wkoll.

Papa Franġisku

Billi l-Papa Bergoglio huwa meqjuż bħala papa modern, dan l-aħħar erġajna bdejna nisimgħu li jista’ jkun li l quddiemm ikollna saċerdoti nisa anke fil-Knisja Kattolika. Imma lil dawk li bdew jaħsbu hekk, l-Arġentin malajr qatgħalhom l-għatx bil-perżut għax fl-Eżortazzj

oni Appostolika tiegħu Evangelii Gaudium qal li l-Knisja ma għandiex il-poter li tordna saċerdoti nisa.

Tassew li dan jidher daqs li kieku huwa bieb magħluq għas-sess femminili, imma dan ma jfissirx li l-Knisja ma tistmax lin-nisa. Hija biss prattika, liġi, tradizzjoni. Mill-banda l-oħra fil-Knisja kien hemm u għad hemm bosta nisa li għamlu ġid kbir minkejja li qatt ma kienu ordnati.

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon 12 ta' April 2014