Iċ-ċurkett tat-tieġ tal-Madonna - 2

 

It-tieni parti

 

Il-ġimgħa l-oħra bdejt nagħtikom xi tagħrif dwar relikwija li nsibu fil-katidral ta’ Perugia l-Italja, relikwija li jingħad li hija ċ-ċurkett taż-żwieġ li San Ġużepp kien ta lil Marija. Rajna l-istorja kif wasal sal-post fejn qiegħed illum. Illum inkomplu naraw aktar dwar dan iċ-ċurkett.

Iċ-Ċurkett Imqaddes

F'konformità mal-ħajja umli ta' Marija u Ġużeppi, is-Santo Anello mhuwiex xi ċurkett elaborat miksi b'ġojjelli. Huwa ċurkett magħmul minn ħaġra semi prezjuża sabiħa li tidher bajda daqs il-ħalib fid-dawl tax-xemx. It-tip ta’ ħaġra hija Kalċedonja (Chalcedony). Il-Katidral ta’ San Lawrenz ta’ Perugia rrapporta li analiżi ġemoloġika fl-2004 iddeterminat li ċ-ċurkett huwa tal-ħaġar Kalċedonja u “meta wieħed iqis il-karatteristiċi kollha, jidher li probabilment imur lura għall-ewwel seklu, u aktar iva milli le ġej mill-Lvant .”

Lura f’Perugia, mill-1517, dan iċ-ċurkett Imqaddes, jew aħjar is-Santo Anello, inżamm fl-istess relikwarju tad-deheb u tal-fidda mfassal apposta għalih mill-arġentiera Federico del Roscetto u ibnu Cesarino. Ir-relikwarju qisu ostensorju, b'tinqix, figuri u ornamenti. Huwa fost l-isbaħ opri ta' xogħlijiet tal-arġentiera Rinaxximentali Taljani.

Iċ-Ċurkett Imqaddes jidher imdendel ġewwa r-relikwarju ma’ kuruna tal-fidda ndurata bid-deheb li saret fl-1716. Matul il-biċċa l-kbira tas-sena, ir-relikwarju ikun merugħ f'żewġ kaxxaforti tal-ħadid u tal-injam 'il fuq mill-artal tal-kappella u jibqa’ wara l-purtieri. Minħabba l-protezzjoni kbira, jeħtieġu 14-il ċavetta biex jinfetaħ il-kaxxaforti. Iċ-ċwievet tiegħu jinżammu minn erba’ istituzzjonijiet differenti, reliġjużi u muniċipali. Meta ċ-Ċurkett Imqaddes ikun għall-qima, ir-relikwarju jitbaxxa fuq l-artal permezz ta’ apparat li ġie nstallat fis-seklu 18. Din il-wirja uffiċjali taċ-Ċurkett Imqaddes issir darbtejn fis-sena f’okkażjonijiet uffiċjali. L-ewwel darba hija bejn id-29 u t-30 ta’ Lulju, id-data li s-Santo Anello ġie trasferit mill-kappella fil-palazz għall-kappella fil-katidral fl-1488. It-tieni darba tkun fit-12 ta’ Settembru, it-tifkira tal-Isem Imqaddes ta’ Marija. L-ewwel dati għandhom x'jaqsmu maż-żewġ viżjonijiet tal-Beata Anna Katarina, li seħħew fid-29 ta' Lulju u fit-3 ta' Awwissu. Lejn l-aħħar ta’ Lulju, gruppi kbar ta’ koppji, miżżewġin jew li dalwaqt se jiżżewġu, jiġu biex iqimu ċ-ċurkett. Il-koppji jitħallew imissu ċ-ċrieket tat-tieġ tagħhom mas-Santo Anello biex jirċievu barka fuq iż-żwieġ tagħhom. Il-Beata Anna Katarina milli jidher kienet rat dan iseħħ fil-viżjonijiet tagħha! Iċ-Ċurkett Imqaddes kultant jintwera xi drabi oħra marbuta ma’ avvenimenti partikolari tal-Knisja ta’ Perugia.

Fl-aħħar nett

Il-kappella tal-katidral fejn insibu ċ-ċurkett fiha l-pittura taż-żwieġ tal-Verġni, li saret fl-1825 minn Jean-Baptiste Wicar. Iżda dan ma kienx l-il-kwadru oriġinali. Il-pittura oriġinali fil-Cappella del Santo Anello, kienet tpittret minn Pietro Vannucci, magħruf bħala il-Perugino fil-bidu tas-seklu XVI, ftit snin wara li ċ-Ċurkett Imqaddes inġieb fil-katidral. Hemm xebh kbir bejn dan il-kwadru u dak aktar magħruf u popolari, li wkoll juri ż-żwieġ tal-Verġni, xogħol ta’ Raffaello, li tlesta kważi fl-istess żmien, fl-1504 — it-tnejn juru lil Ġużeppi se jpoġġi ċ-ċurkett tat-tieġ fuq suba’ Marija f’xena kważi identika. Huwa maħsub li Raffaello kien ispirat mix-xogħol ta’ Perugino biex jagħmel il-verżjoni tiegħu. Il-pittura ta’ Perugino ġiet meħuda mit-truppi ta’ Napuljun Bonaparti fl-1798 u issa tinsab ġewwa l-Musée des Beaux-Arts f’Caen, fi Franza. Fil-bidu tal-2023 dan il-kwadru ttieħed minn Franza għal Perugia biex jiġi esebit għal ftit xhur billi kien jaħbat il-ħames ċentinarju mill-mewt ta’ dan il-pittur.

Il-katidral jgħid li dan iċ-ċurkett sar “simbolu” li jirreferi għall-okkażjoni storika taż-żwieġ ta’ Ġużeppi u Marija, benniena u kustodja tal-misteru tal-Inkarnazzjoni tal-Iben ta’ Alla, għal min jemmen, għajn ta’ grazzja u barka. Għalhekk il-katidral ta’ Perugia, f’kontinwità mat-tradizzjoni nobbli li akkumpanjat il-protezzjoni ta’ dan il-ġojjell matul is-sekli, iżommu b’għożża kbira u joffrih għall-qima, f’okkażjonijiet speċjali, bħala  tifkira tas-sehem tal-għaqda ta’ Marija u Ġużeppi fil-misteru tal-Inkarnazzjoni, kif ukoll bħala sinjal ta’ fedeltà matrimonjali, li tagħmel kull żwieġ is-simbolu tal-imħabba ta’ Alla għall-umanità, għajn ta’ frott u ta’ ħajja.

Imma veru?

Żgur li ħafna jistaqsu dwar kemm tabilħaqq dan iċ-ċurkett huwa awtentiku, kemm verament huwa dak li kien intuża minn Ġużeppi meta żżewweġ lil Marija. Temmen jew ma temminx xejn ma jnaqqas il-fidi tiegħek, din mhux xi domma ta’ fidi. Biss li huwa żgur hu li hemm devozzjoni qawwija lejh u hemm ukoll dak li kienet kitbet dwaru l-Beata Anna Katarina Emmerich, li semmejna fl-artiklu tal-ġimgħa l-oħra.

Il-mistoqsija tibqa’ dejjem: “Imma dan huwa veru l-liżar li fih tkeffen Ġesù?” Il-fidi tagħna ma għandhiex tkun ibbażata fuq affarijiet li naraw b’għajnejna jew immissu b’idejna. Dawn jistgħu biss jgħinuna fil-fidi tagħna imma qatt ma għandhom ikunu l-bażi tat-twemmin. Niftakru dejjem x’kien qal il-kittieb u l-ekonomista Stuard Chase: “Għal dawk li jemmnu, m’hemmx bżonn ta’ prova. Għal dawk li ma jemmnux, l-ebda prova mhi biżżejjed."

 

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f'In-Nazzjon - 16 ta' Settembru 2023

Iċ-ċurkett tat-tieġ tal-Madonna - 1

 

L-ewwel parti

Kull nhar id-29 ta’ Lulju u t-12 ta’ Settembru, ħafna pellegrini jżuru l-Katidral ta’ San Lawrenz f’Perugia, l-Italja, biex jaraw u jqimu oġġett sagru — relikwa li jingħad li hija ċ-ċurkett tat-tieġ tal-Madonna. Għalkemm ir-residenti ta’ Perugia kienu jafu b’dan iċ-ċurkett għal mijiet ta’ snin, dawk minn barra l-belt ma kinux jafu bih sakemm kitbet dwaru l-Beata Anna Katarina Emmerich fis-seklu XIX. Din il-Beata twieldet fis-7 jew it-8 ta’ Settembru tas-sena 1774 fi Flamschen, il-Ġermanja u mietet f’Dülmen, il-Ġermanja stess nhar id-9 ta’ Frar, 1824. Kienet soru Agostinjana, mistika, viżjonarja u stigmatika. Mifnija fis-sodda għal ħafna snin, hija ddeskriviet viżjoni li kellha fid-29 ta’ Lulju, 1821:

“Rajt iċ-ċurkett tat-tieġ tal-Verġni Mbierka; la huwa tal-fidda u lanqas tad-deheb, u lanqas ta’ xi metall ieħor; mhuwiex ċurkett dejjaq jew irqiq, iżda pjuttost oħxon. Rajtu lixx u madankollu bħallikieku donnu miksi bi triangoli żgħar li fihom kien hemm xi ittri. Fuq ġewwa kien ċatt. Rajtu miżmum maqfulb’ħafna serraturi fi knisja sabiħa. Ħafna nies devoti li jkunu waslu biex jiżżewġu jieħdu ċ-ċrieket tat-tieġ tagħhom biex imissuh ma’ dan iċ-ċurkett.”

Kien taf li kien fi knisja fl-Italja imma ma kinitx taf liema waħda u qatt ma saret taf. Inqas minn ġimgħa wara, fit-3 ta’ Awwissu, il-Beata kellha viżjoni oħra taċ-ċurkett:

“Illum rajt festa fi knisja fl-Italja fejn hemm iċ-ċurkett tat-tieġ. Deherli li huwa mdendla f’tip ta’ ostensorju li kien fuq it-tabernaklu. Kien hemm artal kbir, imżejjen b’mod sabiħ ħafna. Rajt ħafna ċrieket jintmessu mal-ostensorju. Waqt il-festa, rajt lil Marija u lil Ġużeppi bil-ħwejjeġ tat-tieġ tagħhom fuq kull naħa taċ-ċurkett, bħallikieku Ġużeppi kien qiegħed ipoġġi ċ-ċurkett fuq suba’ l-Verġni Mbierka. Fl-istess ħin, rajt iċ-ċurkett jiddi u bħallikieku miexi.”

Il-Post taċ-Ċurkett

Fejn hu dan iċ-“Ċurkett Imqaddes,” li ma’ kulħadd huwa magħruf bħala s-Santo Anello, u tradizzjonalment meqjum bħala dak li San Ġużepp ta lil Marija fit-tieġ tagħhom? Huwa madwar 20 kilometru bogħod minn Assisi, sewwasew fil-belt ta’ Perugia. Hemmhekk, fil-Katidral ta’ San Lawrenz, ikkonsagrat fl-1118, insibu s-Santo Anello. Mill-1488, iċ-ċurkett tpoġġa f’kappella fil-katidral iddedikata lilu. Iżda l-istorja ta’ dan iċ-ċurkett tmur lura għal bosta sekli qabel.

Il-kappella mżejna b'mod elaborat kienet oriġinarjament iddedikata lil San Bernardinu ta' Siena, imbagħad kif kien xieraq ġiet iddedikata mill-ġdid lil San Ġużepp wara li l-festa tiegħu idaħħlet fil-kalendarju tal-belt fl-1479. Reġgħet ġiet iddedikata mill-ġdid għas-Santo Anello sena wara, fl-1488. Iċ-ċurkett kien ilu Perugia mill-1473 meta ttieħed mill-belt ta’ Chiusi, madwar 50 kilometru fil-Lbiċ ta’ Perugia, u ġie mogħti lill-maġistratura ta’ din il-belt. Dan kellu jitqiegħed fil-kappella fil-Palazzo dei Priori. B’tilwima bejn Chiusi u Perugia dwar liema post kien se jżomm iċ-Ċurkett Imqaddes, il-Papa Sistu IV qatagħha favur Perugia, fejn ġie meħud uffiċjalment mill-kappella tal-palazz għall-katidral.

Qabel

Qabel ma wasal Perugia, iċ-ċurkett kien jinstab Chiusi għal diversi sekli. Kitbiet mill-Kanċillier ta’ dik il-belt jirrapportaw li r-relikwa kienet ilha fil-belt għal 484 sena qabel ma ttieħdet minn hemm. Waqt li kien fi Chiusi ċ-ċurkett biddel postu aktar minn darba — il-Katidral ta’ San Secondiano fil-belt kien wieħed mill-postijiet, filwaqt li ieħor, b’ordni tal-isqof, kien il-knisja ta’ San Franġisk fl-1420. Imbagħad itieħed lejn Perugia.

F’nofs is-seklu XVIII, wieħed qassis skopra manuskritt  tas-seklu II fil-Biblioteca Angelica ta’ Ruma. Il-manuskritt jirrakkonta kif fis-sena 985, wieħed arġentier kien xtara dehbijiet prezzjużi mingħand wieħed Lhudi Ruman li kien għadu kif ġie lura mill-Lvant Nofsani. Wara x-xiri l-Lhudi ta ċurkett modest tal-ħaġar lill-arġentier u kif kien miktub fir-rakkont, qallu, “Dan hu ċ-ċurkett li bih Ġużeppi żżewweġ lil Marija ta’ Nazaret. Ġie mgħoddi lili mingħand missirijieti u għalkemm ħadd minnhom ma kien Nisrani, dejjem żammewh b’devozzjoni. Ilni żmien nixtieq nagħtih lill-Insara. U min aħjar minnek jista’ jżommu bl-għożża li tixraqlu? Poġġih f’post denju u kun devot lejh .” L-arġentier kien dubjuż dwar iċ-ċurkett għalhekk żammu merfugħ, iżda mbagħad seħħew ċirkustanzi meqjusa bħala mirakolużi — ibnu miet u mbagħad reġa’ ħa l-ħajja għal żmien qasir biex iwassallu messaġġ li ċ-ċurkett kien ġenwin. Din il-ħaġa kkonvinċietu u beda jemmen. Għalhekk huwa għaddieh lill-Knisja f’Chiusi.

Hemm ħafna aktar x’wieħed jgħid dwar dan iċ-ċurkett għalhekk ser inkompli nwasslilkom xi tagħrif dwaru il-ġimgħa d-dieħla.

Fr Reno Muscat

Dan l-artiklu deher f'In-Nazzjon - 9 ta' Settembru 2023