Rivoluzzjoni Teknoloġika

L-akbar bidla wara r-rivoluzjoni industriajli

Immaġina li minflok qegħdin ngħixu fl-2013 qegħdin ngħixu fl-1963, ħamsin sena ilu, jew anke fl-1973, erbgħin sena ilu. Min qatt kien jobsor li ħajjitna kellha tinbidel daqstant. Min qatt kien jimmaġina li minflok imur jixtri l-gazzetta filgħodu u joqgħod jaqraha bil-kwiet waqt ħin il-mistrieħ, jew fuq tal-linja hu u sejjer ix-xogħol, illum permezz tal-mobile jista’ jaqra l-gazzetta bla ma jmiss karta b’idu, illum jista jsegwi programm televiżiv mingħajr ma jkollu televiżjoni, illum jista’ jikteb u jibgħat messaġġ bla ma jaqbad karta u lapes b’ idejh. Minn qatt kien jobsor? U min qatt kien jimmaġina li biex filgħodu tgħid “Bonġu” lil xi ħadd bogħod minnek ma taqbadx it-telefon imma tidħol f’ wieħed mis-social networks u ssellem lil dak li jkun?

Ikollna nammettu li llum qegħdin ngħixu f’ dinja li għaddejja minn bidla kbira, bidla bħalma wettqed ir-rivoluzzjoni industrijali. Bidla kbira daqs ir-rivoluzzjoni industrijali. Bidla li qed iġibu is-social networks. Forsi nistaqsu għalfejn u kif qegħda ssir din il-bidla. Illum aktar min-nofs il-popolazzjoni tad-dinja għandha inqas minn 30 sena. L-għodda ta’ din il-generazzjoni hija l-internet u l-kompjuter. 96% ta’ dawn iż-żgħażagħ jinstabu fuq xi tip ta’ social network. Ġewwa l-Amerika għal kull persuna li tidħol fuq Google, hemm tlieta li jidħlu f’ Facebook. Sa ftit snin ilu l-aktar siti nfittxijin fuq l-internet kienu dawk pornografiċi. Illum mhux aktar hekk, illum l-akbar attività fuq il-W.W.W hija s-social media. Nibqgħu l-Amerika u ngħidu li koppja minn kull tmienja li jiżżewġu saru jafu lil xulxin permezz ta’ xi social network.

Nistgħu nqabblu dan il-mezz ġdid ta’ telekomunikazzjoni ma’oħrajn li ġew qablu u naraw b’ għajnejna stess kemm tabilħaqq qegħdin ngħixu rivoluzzjoni tekonoloġika. Ir-radju dam 38 sena biex kellu 50 miljun semmiegħ. It-televiżjoni ħa 13-il sena biex laħaq il-50 miljun telespettatur. L-internet ħa 4 snin biex kellu 50 miljun persuna li tużah. L-iPod laħaq il-50 miljun wara 3 snin u Facebook żied 200 miljun persuna li juzawh f’ sena waħda biss. F’ 9 xhur isiru biljun download tal-iPod. Ma nistgħux ma naqblux mas-soċjologu Amerikan Erik Qualman li jgħid li llum  l-għażla tagħna ma hijiex jekk nużawx is-social media jew le imma l-għażla hija kif għandna nuzawha u kemm nużawha sewwa.

Naraw ftit statistika. Kieku Facebook  minflok social network kien pajjiż kien ikun it-tielet l-aktar pajjiż popolat fid-dinja, wara ċ-Ċina u lndja. Kieku l-pajjiż ta’ warajh kien ikun l-Istati Uniti tal-Amerika. Forsi kien hemm min ħaseb li Facebook ma jdumx ma jispiċċa, imma llum in-numru ta’ users kiber u qieghed ikompli jikber speċjalmenet fost nisa ta’ bejn il-55 u 65 sena. Dan juri li din mhix rivoluzzjoni taż-żgħażagħ imma hemm kulħadd imdaħħal fiha.  80% tal-kumpanija ma għadhomx jirreklamaw meta jkollhom ħtieġa ta’ ħaddiema ġodda imma jużaw is-social networks. 95% mill-avviżi għax-xogħol jidhru fuq LinkedIn.

Il-kantanta Britney Spears għandhan seġwaċi fuq Twitter aktar mill-popolazzjoni tal-Isvezja, ta’ Iżrael, tal-Iżvizzera, tal-Irlanda, tal-Panama u tan-Norveġja lkoll flimkien. 50% tat-traffiku tal-internet mill-mowbajl isir għal fuq Facebook. Dan il-fatt jorbot idejn il-kumpaniji li jipprovdu s-servizz tat-telefonija ċellulari. Servizz mhux eċċellenti ifisser bdil fil-kumpanija. Illum l-e-mails naqsu u ħafna jinqdew b’ messaġġi fuq is-social networks minflok jibgġħatu e-mail. Bosta universitajiet ma għadhomx ifornu account tal-e-mail lill-istudenti tagħhom għax sabu li l-maġġoranza tagħhom lanqas qatt jifthu l-account. Ilum l-universitajiet jinstabu wkoll fuq Facebook. Ħasra li ftit ġimgħat ilu f’ pajjiżna il-kwistjoni tat-tablets spiċċat ballun politiku. Bosta universitajiet qegħdin iqassmu e-book readers, ipads u tablets lill-istudenti tagħhom. Tajjeb ngħidu wkoll li fl-Amerika n-numru ta’ tablets mibjugħin fil-Milied li għadda qabes sewwa l-għadd ta’ kotba li nbiegħu.

YouTube sar it-tieni l-akbar search engine fid-dinja.  Sakemm ilek taqra dan l-artiklu kienu uploadjati  madwar mitt siegħa ta’ filmati fuq YouTube. Illum ċerti aħbarijiet jaslulna fuq YouTube qabel ma jwassluhom agenziji tal-aħbarijiet u dan minħabba li llum min jinzerta f’ post li fih iseħħ xi ħaġa jkun jista’ jxandar dak li seħħ dak il-ħin stess. Wiki bl-ilsien tal-Hawai tfisser “malajr”. Wikipedia għandha aktar minn 15-il miljun argument u artiklu. Illum din l-enciklopedija online, fejn jidħlu ċerti argumenti, saret affidabbli daqs l-Enċiklopedija Brittanika minħabba li miljuni ta’ nies iżuruha ta’ kuljum u għalhekk jekk ikun hemm żball dlonk jiġi kkoreġut. Kieku kull artiklu li jitpoġġa fuq Wikipedia kellu jitħallas €1, kieku kienet tiġi tiswa €1,700 fis-siegħa.

U nistgħu nibqgħu sejrin. Blogs, searche engines, telefonija, films online. Irridu jew ma rridux din hija r-realtà, dawn huma l-fatti. Tajjeb li nadattaw ruħna għalihom għax inkella nispiċċaw barra mis-sistema dinjija. Dan ma huwiex biss fatt li jinvolvi biss lill-gvernijiet u lill-politiċi, huwa fatt li jinkludi lil kull wieħed u waħda minna. Aħna lkoll protagonisti f’ din ir-rivoluzzjoni.

Fr Reno Muscat OP

In-Nazzjon 11 ta' April 2013

DAK L-IMBIEREK TABLET

(Dan huwa artiklu li kont lestejt biex jidher imma dak inhar li bgħattu il-partiti politiċi ħarġu jgħidu li se jqassmu t-tablets huma, allura ma ħassejtx li kelli nippubblikah imma se nżidu fil-blog)

Tekonoloġija moderna

Nużaw l-għodda skont iż-żmien

Niftakarni tifel żgħir sejjer lejn l-iskola id f’id ma’ ommi, iżommli l-basket bil-pitazzi u xi żewġ jew tliet kotba fih flimkien mal-ħobż. Oħti ikbar minni kienet timxi ma’ sħabha ftit passi quddiemna, iġġorr il-basket tal-iskola tagħha. Din il-ħaġa kienet isseħħ kuljum sakemm forsi kelli tmienja jew disa’ snin. Wara bdejt jien ukoll immur l-iskola waħdi u fit-triq niltaqa’ ma’ sħabi. Meta spiċċajt is-snin tal-iskola primarja u bdejt immur is-sekondarja l-istorja nbidlet. Issa ma bqajtx nattendi skola fir-raħal tiegħi stess imma ta’ kull filgħodu kont immur nistenna l-karozza li kienet twassalna sal-iskola. Mhux din il-ħaġa biss inbidlet, imma inbidel ukoll il-piż tal-basket. Issa bdejt nieħu mhux ftit pitazzi u xi ktieb jew tnejn imma kien ikolli basket mimli karti u kotba. Il-piż tal-basket kien ikun verament tqil.

Kbirt u ma bqajtx immur skola u nsejt dwar il-piż tal-basket tal-iskola, sakemm kibru n-neputijiet u erġajt bdejt nara l-basktijiet mimlijin kotba u pitazzi. Il-forma tal-basktijiet inbidlet imma l-piż baqa’ l-istess, anzi għandi l-impressjoni li żdied. In-neputija kienet tiġi kultant wara l-iskola, imma n-neputi tista’ tgħid kuljum kien jiġi “għand in-nanna” biex imur għall-futbol – passjoni li nissel fih in-nannu. F’dak iż-żmien bdew jidhru wkoll xi ittri fuq il-gazzetti dwar dan il-punt u kien hemm xi skejjel li ppruvaw jagħmlu li jistgħu biex itaffu din il-problema. Kien hemm skejjel li offrew postijiet biex il-kotba jitħallew l-iskola bla ma joqgħodu jinġarru lejn id-dar ta’ kuljum. Imma l-kotba huma l-għodda tal-istudent u għalhekk ikollu bżonnhom kemm l-iskola kif ukoll id-dar. B’hekk nistgħu ngħidu li l-problema baqgħet dejjem ma’ saqajna.

It-teknoloġija llum tant kibret li nistgħu ngħidu ma nistgħux ngħaddu mingħajrha. Il-komputer illum iservina għal kollox. Nisimgħu l-mużika bih, naqraw il-gazzetta bih, niktbu ittra bih, nagħmlu telefonata bih, naraw film bih. Sar l-għodda li l-aktar nużaw. Jekk għall-bidu il-kompjuter kien kbir, goff, jieħu ħafna spazu u jiswa somom kbar ta’ flus, illum b’xorti tajba il-folja nqalbet. Komputer jista’ joqgħod fuq il-pala ta’ id, kompjuter jista’ joqgħod f’ ħoġorna, komputer jista’ jinġarr bl-inqas sforz u komputer jista’ jinxtara bi prezz raġonevoli.

Jeżistu wkoll dawk li nsejħulhom e-book readers. L-e-book huwa wkoll komputer imma l-iskop tiegħu huwa l-qari kif juri sewwa ismu. Dan l-apparat fih bosta vantaġġi fuq il-ktieb stampat. Ma jużax karta allura jagħmel inqas ħsara lill-ambjent, jiżen dejjem l-istess piż, sew jekk ikollu ktieb wieħed fih kif ukoll jekk ikollu mija, wieħed jista’ jkabbar il-kliem tal-ktieb kemm irid hu, wieħed jista’ jikteb noti personali fil-ktieb (insomma dil-ħaġa anke fi ktieb stampat tista’ ssir), wieħed jista’ jdawwal dak li jkun qiegħed jaqra u bosta vantaġġi oħra. Żgur li l-e-book reader jista’ jaqdina aħjar minn ktieb stampat meta niġu biex infittxu xi ħaġa partikolari fil-ktieb. Fi ktieb stampat triq toqgħod tqalleb u ddawwar il-paġni, f’ e-book tiktiblu l-kelma li trid u jsibha hu. Madanakollu l-e-book ma jista’ jieħu qatt il-prestiġju tal-ktieb stampat. Il-Bibbja ssibuha f’ forma ta’ e-book f’ kull ilsien, imma dan ma jfissirx li mhux ser tibqa’ tiġi stampata għax il-preġju tal-ktieb stampat ma jmut qatt. Jien niżżilt il-kapolavur ta’ Dante “La Divina Commedia” fuq l-e-book tiegħi, imma xorta ngħożż il-ktieb stampat li għandi tal-istess opra!

Kieku l-iskejjel illum jaħsbu bis-serjetà biex il-kotba tal-iskola kollha jkollhom format elettroniku nkunu nistgħu ngħidu li solvejna għadd ta’ problemi. Kieku kull student ikollu e-book reader (spiża ta’ darba li tkun inqas mill-ispiża tal-kotba tas-snin kollha) u kull skola tinvesti fil-kotba elettroniċi, l-istudent iġorr biss l-e-book reader. Żgur li jista’ jinstab mod kif jiġi iffinanzjat proġett ambizzjuż bħal dan. Il-bidu jkun tqil, imma meta taħseb li ktieb biex jasal fuq l-iskrivanija tal-istudent irid jgħaddi minn bosta fażijiet, kitba, stampar, trasport, bejgħ eċċetra, l-ispejjeż għal qalba bħal din għandhom ikunu l-istess. Irridu jew ma rridux ikollna nammettu li qegħdin ngħixu fi żmien fejn it-tekonoloġija hija kollox. L-għodda tal-lum hija teknoloġika, ejjew nużawha, ejjew inkunu fl-avangwardja.

Fr Reno Muscat OP

Suppost kellu jidher f' In-Nazzjon 31 ta' Jannar 2013